Ölçek ve Oran Kullanımı nedir?
Grafik ve · 9. Sınıf · Konu 12
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Ölçek değerini gerçek ölçü ve çizim ölçüsünden hesaplar.
- Ölçek türlerini (1:1, 1:2, 1:5, 1:10, 1:20) kullanım yerine göre seçer.
- Ölçü zinciri oluşturarak tekrarlayan öğelerde oran tutarlılığını sağlar.
- Altın oran ve basit tam sayı oranlarını karşılaştırır.
- Çizimde ölçü hatasının sonuçlarını fark edip düzeltme yolunu uygular.
Anahtar fikirler
- Ölçek, çizim ölçüsünün gerçek ölçüye bölünmesiyle hesaplanır.
- Ölçeğin yanında ölçü birimi yazılmazsa çizim hiçbir bilgi taşımaz.
- Küçültme yapılan işlerde ölçek 1'in altında, büyütmede 1'in üstündedir.
- Ölçek, tasarımcı ile uygulayıcı arasındaki ortak dildir.
- Ölçü zinciri, tasarımda tutarlılık sağlar ve düzeltme ihtiyacını azaltır.
- Basit tam sayı oranları hesaplanması kolay olduğu için güvenli sonuç verir.
Konunun özeti
Yazımı 1:2, 1:20, 1:50 gibi sadeleştirilmiş tam sayı oranlarıyla yapılır, yanına ölçü birimi eklenir. Küçük parçalarda 1:1, mobilya ve üretim parçalarında 1:2 ve 1:5, yapı yerleşiminde 1:20 ve 1:50, site planlarında 1:100 ölçekler kullanılır. Ölçü zinciri, tek bir taban değerin katlarıyla tutarlı bir ritim kurar ve düzeltme ihtiyacını azaltır. Oranlarda iki değer birbirine yakın olmalı, altın oran yaklaşık 1,618 değeriyle doğal denge sağlar.
Çözümlü mini örnek 1
Bir sahnenin gerçek genişliği 2400 mm, çizimde 120 mm olarak gösterilmiştir. Çizim ölçeği nedir?
Adım 4: Ölçek 1:20 olarak yazılır, ölçü birimi olarak milimetre belirtilir.
Çözümlü mini örnek 2
1:50 ölçekle çizilmiş bir çizimde bir duvar 68 mm olarak ölçülmüştür. Duvarın gerçek uzunluğu kaç metredir?
Adım 4: Metreye çevrilir: 3400 ÷ 1000 = 3,4 m.
Sık yapılan hatalar
- Bölme yönünü ters almak: Ölçek hesabında çizim ölçüsünün gerçek ölçüye bölünmesi esastır; ters bölme sonucu çok büyük ya da çok küçük bir değer verir.
- Ölçeği ölçmeden kararlaştırmak: Kağıttaki uzunluk gözle değil cetvelle ölçülmeli, ölçek bu ölçüme göre hesaplanmalıdır.
- Ölçeği sonradan değiştirip ölçüleri güncellememek: Ölçek değişince bütün ölçü yazıları geçersiz olur ve yeniden hesaplanması gerekir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Grafik ve · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.