Molekül Geometrisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Merkezi atomın çevresindeki elektron bölgelerini sayarak temel geometrileri belirler.
• Elektron çepgeometrisi ile molekül geometrisi kavramlarını ayırt eder ve farkını örneklerle açıklar.
• Kovalent bağlı maddelerde bağ açılarını verilen değerlerle karşılaştırır.
• Bir molekülün polar olup olmadığını bağ dipolleri ve simetri üzerinden yorumlar.
• Vereceğe kuramının sınırlarını ve yalnız elektron çifti bulunan atomlarda neden geçerli olduğunu tartışır.

Anahtar fikirler

• Bağ çifti, üçlü bağ ve yalnız elektron çifti her biri tek bir elektron bölgesi sayılır.
• Elektron çepgeometrisi ile molekül geometrisi yalnız elektron çümesi varsa farklılaşır.
• Elektron çifti itmesi, bağlar arası itmeden daha güçlüdür ve açıyı bu yönde değiştirir.
• Amonyakın bağ açısı sudan büyüktür; çünkü tek yalnız çift iki bağ arasındaki itmeyi tek yöne toplar.
• Bağ açıları tür özel koşullarıyla değişebilir; değerler yaklaşık olarak verilir.
• Simetrik moleküllerde bağ dipolleri toplanıp sıfır olabilir; molekül bu durumda apolar olur.

Konunun özeti

İki bölge doğrusal ve 180 derece, üç bölge üçgen düzlemsel ve 120 derece, dört bölge tetrahedral ve yaklaşık 109,5 derece bağ açısı verir. Yalnız elektron çifti bulunduğunda molekül şekli bu değerlerden sapar; amonyak kpiramidal ve yaklaşık 107 derece, su açılı ve yaklaşık 104,5 derecedir. Molekül polaritesi bağ dipollerinin vektörel toplamına bağlı olduğundan, simetrik dizilimlerde bağlar polar olsa bile molekül apolar olabilir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız elektron çiftini bölge sayısına katmamak: Yalnız elektron çifti de merkezi atom çevresinde yer kaplar ve itme yaratır; suda dört bölge vardır, iki değil.
• Elektron çepgeometrisini molekül geometrisi sanmak: Suda elektron çepgeometrisi tetrahedral iken molekül şekli açılıdır; iki kavram ancak yalnız çift yoksa örtüşür.
• Bağ açılarını koşulsuz olarak tam sayıyla yazmak: Bağ açıları türün yapısına göre değişebilir; amonyak ve suda açı, tetrahedral değerden daha küçüktür.

İlgili konular

• Atom Altı Parçacıklar
• İyonik Bağ
• Kovalent Bağ
• Organik Bileşikler ve Fonksiyonel Gruplar
• Derişim
• Çözünürlük