Mevsimlerin Oluşumu nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Dünya'nın Güneş çevresindeki yıllık (dolanma) hareketini ve bunun süresini açıklar.
• Dönme ekseninin 23°27′ eğik olmasının mevsimlerin oluşumundaki rolünü kavrar.
• Örnek gün ve dönemelerde Güneş ışınlarının geliş açısını, gündüz-gece süresini ve sıcaklığı yorumlar.
• İki yarım kürede mevsimlerin ters oluşunu örneklerle açıklar.
• Mevsim oluşumunu günlük hareket ve ötelenme ile karıştırmadan ayırt eder.

Anahtar fikirler

• Mevsimlerin oluşumunda Dünya'nın Güneş'e uzaklığı değil, ışınların geliş açısı ve gündüz süresi etkilidir.
• Dönme ekseni yörünge düzleminin dikine göre 23°27′ eğiktir; eğiklik olmasaydı mevsim olmazdı.
• 21 Haziran'da kuzey yarım kürede en uzun gündüz, 22 Aralık'ta en kısa gündüz yaşanır.
• Ekinoks günlerinde bütün dünyada gece ve gündüz eşittir (12 saat).
• Kuzey Kutup Çevresi'nde 21 Haziran'da Güneş ufkun altına inmez, 22 Aralık'ta doğmaz.
• İki yarım kürede mevsimler birbirinin tersidir: kuzeyde yaz, güneyde kıştır.

Konunun özeti

Işınların dik geldiği 21 Haziran ve 22 Aralık'ta dönencelerde yaz-başlangıçları ters yarım kürelerde yaşanır; 21 Mart ve 23 Eylül ekinoksunda ise her yerde gece gündüze eşittir. Günlük hareket yalnızca gece-gündüzü meydana getirir.

Sık yapılan hatalar

• Mevsimleri Dünya'nın Güneş'e yakınlığıyla açıklamak: Dünya erken Ocak'ta Güneş'e en yakındır ve bu tarihte kuzey yarım kürede kış yaşanır; belirleyici olan uzaklık değil, ışınların geliş açısı ve gündüz süresidir.
• Günlük hareketi mevsim nedeni sanmak: Dönme hareketi 24 saatte bir gece-gündüzü oluşturur; mevsimler yıllık (dolanma) hareket ile eksen eğikliğinin sonucudur.
• 21 Haziran ile 22 Aralık'ı güney yarım küre için aynı yorumlamak: Kuzeyde yaz olan tarihte güneyde kıştır; iki yarım kürede mevsimler daima tersdir.

İlgili konular

• İklim ve Hava Olayları
• Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları
• DNA ve Genetik Kod