Mendel'in 1. Yasası (Baskınlık) nedir?
Biyoloji · 10. Sınıf · Konu 13
Tahmini okuma süresi: 9 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Mendel'in 1. yasasının neyi ifade ettiğini açıklar.
- Baskın ve çekinik alellerin F1 ve F2 kuşaklardaki davranışını yorumlar.
- F2 kuşağında 3:1 fenotip oranını hesaplar.
- Deneme çaprazlamasının amacını ve sonucunu belirler.
- Verilen bir örnekte baskın-çekinik ilişkisini doğru kurar.
Anahtar fikirler
- Mendel'in 1. yasası, baskın alelin heterozigotta tümüyle görülmesini ifade eder.
- Çekinik alel F1'de kaybolmaz, F2 kuşağında dörtte bir oranında yeniden ortaya çıkar.
- F2 kuşağında fenotip oranı 3:1, genotip oranı 1:2:1'dir.
- Baskın fenotipli bireyin genotipi dışarıdan bakışla kesin olarak bilinemez.
- Deneme çaprazlaması, bilinmeyen genotipi belirlemek için homozigot çekinik ile yapılır.
- Oranlar büyük yavru sayılarında geçerlidir; az sayıda yavroda sapma normaldir.
Konunun özeti
Saf bireylerin çaprazlanmasıyla oluşan F1 homozigot değil heterozigottur ve baskın fenotip taşır; F1'in kendi çaprazlamasında F2 kuşağı 3:1 fenotip ve 1:2:1 genotip oranı verir. Baskın fenotipli bireyin genotipi, homozigot çekinik ile yapılan deneme çaprazlamasıyla belirlenir.
Çözümlü mini örnek 1
Tohum rengi üzerinde mor (M) aleli beyaza (m) baskındır. Saf mor bir bitki ile saf beyaz bir bitki çaprazlanmıştır. F1 kuşağı nasıl olur?
Adım 3: Mm genotipinde baskın M aleli etkilidir.
Çözümlü mini örnek 2
Aa × Aa çaprazlamasından 400 tohum elde edilmiştir. Baskın ve çekinik fenotipli tohum sayısı kaçar?
Adım 3: Baskın = 3 × 100 = 300, çekinik = 100 bulunur.
Sık yapılan hatalar
- F1'de çekinik alelin yok olduğunu sanmak: Çekinik alel kaybolmaz, sadece ifade edilemez ve F2 kuşağında yeniden görünür.
- Fenotip oranı ile genotip oranını karıştırmak: Aa × Aa çaprazlamasında fenotip 3:1, genotip ise 1:2:1'dir.
- Baskın fenotipli bireyin genotipini kesin AA sanmak: AA ile Aa aynı görünür; kesin sonuç için deneme çaprazlaması gerekir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Biyoloji · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.