Mekanik Terbiye nedir?
Tekstil Teknolojisi · 11. Sınıf · Konu 2
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Sanfor, kalandır, ısı sabitleme ve gerdirme işlemlerinin amaçlarını ve tipik parametrelerini açıklar.
- ISO 6330 ve ISO 5077 ile boyut değişimi ölçer ve sonucu yüzde değişim olarak hesaplar.
- Çekme payını dikkate alarak kalıp ölçüsü ve kesim boyunu doğru biçimde hesaplar.
- Mekanik terbiye kaynaklı yüzey izi, parlaklık farkı ve kalıntı çekme hatalarını kök nedeniyle belirler.
- Terbiye hattının enerji yoğunluğunu kilogram başına kWh cinsinden hesaplayarak iyileştirme alanı oluşturur.
Anahtar fikirler
- Boyut değişimi yalnızca denklendirilmiş numune üzerinde ölçülür; ılık veya nemli kumaşın ölçümü geçersizdir.
- Çekme payı hesabında bölme kullanılır: hedef boy, 1 eksi çekme oranı ile bölünür, çarpma yapılmaz.
- Polyester içeren kumaşlarda ısı sabitleme, sonraki boyama ve terbiye çekmelerini önceden sabitler.
- Sanfor aşırı uygulanırsa kum izi, az uygulanırsa kalıntı çekme oluşur; ayar ilk partide denenerek belirlenir.
- Kalandır sıcaklığı veya basıncı eşit değilse kumaş genişliğinde şerit şeklinde parlaklık farkı çıkar.
- Enerji yoğunluğu kilogram başına kWh ile izlenir; artış genellikle tıkalı buhar filtresi veya düşük hat hızını gösterir.
Konunun özeti
Boyut değişimi ISO 6330 yıkaması sonrası ISO 5077 ile ölçülür. Kesim boyu hedef boyun 1 eksi çekme oranı bölümle bulunur; yüzde 4 çekmede 100 cm için 104,2 cm kesilir. Isı sabitleme 180-210 C'de 30-60 saniye yapılır; yetersiz sabitleme kalıntı çekme, aşırı sanfor kum izi doğurur. Enerji yoğunluğu kilogram başına kWh ile izlenerek hat verimliliği sürekli ölçülür.
Çözümlü mini örnek 1
100 cm uzunluğundaki kumaş numunesi ıslatılıp gerdirilmeden kurutulmuş ve 96 cm ölçülmüştür. Boy çekmesi kaçtır?
Adım 3: Yüzdeye çevir: %4 boy çekmesi bulunur ve serim toleransına yazılır.
Çözümlü mini örnek 2
150 cm enindeki kumaş işlemden sonra 145,5 cm eninde çıkmıştır. En çekmesi kaçtır?
Adım 3: Sonucu yaz: %3 en çekmesi; kalıp payları buna göre genişletilir.
Sık yapılan hatalar
- Çekme payında çarpma yapmak: Hedef 100 cm ve çekme yüzde 4 ise 100 x 1,04 değil, 100 / 0,96 = 104,2 cm kesilmelidir; çarpma yıkanınca ölçü yetmezliği doğurur.
- Numuneyi denklendirmeden ölçmek: Yıkama sonrası hâlâ ıslak kumaşta alınan değer gerçek çekmeyi göstermez; numune 24 saat standart ortamda bekletilmelidir.
- Isı sabitleme süresini artırarak her sorunu çözmek: Süre aşılırsa polyester sertleşir ve kırılganlaşır; önce sıcaklık ve hat hızı kontrol edilir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.