Kimyanın Alt Dalları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kimya biliminin başlıca alt dallarını ve her dalın incelediği konuları tanır.
• Bir çalışmanın hangi kimya koluna ait olduğunu gerekçesiyle belirler.
• Kütle yüzdesi, oran ve toplam kütle hesaplarını dal bağlamında yapar.
• Nükleer ve çevre kimyasının günlük yaşamla ilişkisini açıklar.
• Dallar arasındaki bağı görerek bir sorunun birden çok daldan çözülebileceğini fark eder.

Anahtar fikirler

• Alt dal, konunun odak noktasıdır; dalların sınırları kesin çizilmez ve bir çalışma birden çok dala ait olabilir.
• Analitik kimya bileşenin cinsini ve miktarını belirler; ölçümü o dalın özgün aracıdır.
• Kütle yüzdesi hesabında bölme yönü, sorunun istediği büyüklüğe göre seçilir.
• Organik kimyada polimer, biyokimyada protein gibi zincirlerde toplam kütle zincir parçası sayısıyla açıklanır.
• Nükleer kimyada proton sayısı çekirdek dışı olaylardan etkilenmez; iyon oluşumu yalnızca elektron sayısını değiştirir.
• Çevre kimyasında geri kazanım, arıtma sonrası kalan yararlı miktardır ve yüzde ile verilen kısım toplam hacimle çarpılarak bulunur.

Konunun özeti

Analitik kimya bileşeni bulur ve ölçer, organik kimya karbon iskeletiyle, fizikokimya niceliklerle madde yapısının ilişkisiyle, biyokimya canlı maddesiyle, jeokimya doğal kaynaklarla, nükleer kimya çekirdekle, çevre kimyası madde döngüleriyle, elektrokimya yükle, farmasötik kimya ise üretilen ürünün denetimiyle uğraşır. Bu dalların hepsinde ortak olan üç şey vardır: nesnenin ne olduğunu tanımak, istenen büyüklüğün türünü belirlemek ve sonucu birimiyle birlikte yazmak. Yüzde hesabında pay ve paydanın yerini doğru seçmek, toplam kütle sorusunda zincir parçası sayısını toplam kütleye bağlamak ve çekirdek sorusunda proton sayısını sabit tutmak en sık kazanılan üç puanıdır.

Sık yapılan hatalar

• Dalı nesneden çıkarmamak: Soruda geçen kelimeye bakıp dal seçmek yanıltıcıdır. Ölçüm geçen her soru analitik kimya değildir; ölçüm bütün kollarda vardır. Nesnenin ne olduğu belirlenmeden dal söylenemez.
• Yüzdeyi ters çevirmek: Bileşenin toplama oranı isteniyorsa bileşenin kütlesi, bileşenin kütlesi isteniyorsa toplam kütle bölünür. Bölme yönü şaşırıldığında iki değer birbirinin tamamlayıcısı olur ve sonuç bulunamaz.
• Ara değeri sonuç sanmak: Ara adımda bulunan değer ile istenen değer aynı değildir. Bölme yapıldıktan sonra gerekiyorsa bir kez daha işlem uygulanır; her ara değer cevap değildir.

İlgili konular

• Karışımlar ve Ayırma Yöntemleri
• Asitler, Bazlar ve pH
• Kimyasal Tepkimeler ve Denkleştirme
• Simyadan Kimyaya
• Atom Modelleri
• Atom Fiziği