Fonksiyonel Gruplu Organik Bileşiklerin Sistematik Adlandırılması ve İzomerliği nedir?
Kimya · 12. Sınıf · Konu 11
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Sistematik adlandırma; en uzun zinciri belirlemek, fonksiyonel grup önceliğine göre numaralandırmak ve doğru son eki seçmekten oluşur.
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Fonksiyonel grubun adlandırmada öncelik sırasını belirlediğini açıklar.
- Alkoller, aldehitler, ketonlar, karboksilik asitler ve esterleri sistematik adlandırır.
- Fonksiyonel grup ve pozisyon izomerliğini örnek formüllerle gösterir.
- Zincir numaralandırmasında fonksiyonel grubun taşıdığı karbona en düşük numaranın verilmesini uygular.
- Verilen adı yapıya, verilen yapıyı adı doğru biçimde dönüştürür.
Anahtar fikirler
- Aldehit grubu daima zincir ucundadır, keton ise ortada bulunur.
- Ester adı alkil + asit kökü olarak iki parçada okunur.
- Aynı molekül formülü, tek başına bileşiğin aynı olduğunu göstermez.
- Numaralandırma, fonksiyonel grup önceliğine göre yapılır.
- Karboksilik asit karbonu her zaman 1 numarayı alır.
- Pozisyon izomerleri tepkime ve kaynama noktası bakımından farklılık gösterebilir.
Konunun özeti
Aynı molekül formülü farklı fonksiyonel grup ya da farklı konum izomerlerini verebilir. Grup, zincir ve numara üçlüsü doğru kurulduğunda ad ile yapı birbirine güvenle çevrilir.
Çözümlü mini örnek 1
CH₃CH₂CH₂OH ve CH₃CH(OH)CH₃ bileşiklerinin adları nedir?
Adım 3: İkincisinde OH 2. karbondadır: 2-propanol.
Çözümlü mini örnek 2
C₂H₆O formülü hangi iki bileşiği verir?
Adım 3: O iki metil arasında ise dimetil eter (CH₃OCH₃) yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Fonksiyonel grubun karbonuna yüksek numara vermek: numaralandırma yanlıştır ve ad tamamen değişir.
- Esteri tek parça okumak: ester adı alkil ve asit kökü ayrılarak kurulur.
- Aldehidi ketonla karıştırmak: aldehit uçtadır, keton ortadadır; adlar -al ve -on ile ayrılır.
İlgili konular
- Alifatik Hidrokarbonların Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
- Fonksiyonel Gruplar ve Organik Tepkimeler
- Fonksiyonel Gruplar ve Organik Tepkimeler – Uygulama ve Değerlendirme
- Enerji Kaynakları ve Yeşil Kimya
- Enerji Kaynakları ve Yeşil Kimya – Uygulama ve Değerlendirme
- Nanobilim ve Sürdürülebilirlik Uygulamaları
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Hesap açTüm dersleri keşfet
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.