Emisyon Kontrol Sistemleri nedir?
Motorlu Araçlar · 12. Sınıf · Konu 3
Tahmini okuma süresi: 6 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Egzoz emisyonlarını oluşum nedenlerine göre sınıflandırır ve her birinin etkisini açıklar.
- Üç yönlü katalik konvertörün çalışma koşullarını analiz eder, arıza belirtilerini yorumlar.
- Hava yakıt oranını ve lambda değerini hesaplar, sensör geri bildirimini değerlendirir.
- EGR, partikül filtresi ve SCR sistemlerinin görevlerini karşılaştırır, uygun sistemi gerekçesiyle seçer.
- Emisyon kontrol sistemi arızasında ölçüm yaparak arıza tespiti ve kontrol listesi uygular.
Anahtar fikirler
- Üç yönlü katalik konvertör karbon monoksiti ve hidrokarbonu oksitleyip azot oksitleri indirger.
- Konvertörün tam verimde çalışması için egzoz sıcaklığının belirli bir eşiği aşması gerekir.
- Lambda değeri birden büyükse yakıt fakir, birden küçükse yakıt zengindir.
- EGR yanma sıcaklığını düşürerek azot oksit oluşumunu azaltır, fazlası is ve tüketim artırır.
- Partikül filtresindeki kül birikimi yenileme sıklığını artırır ve yakıt tüketimini yükseltir.
- SCR sistemi yüksek sıcaklıkta çalışır, düşük sıcaklıkta üre çözeltisi ayrışmadan sistem etkisiz kalır.
Konunun özeti
Üç yönlü katalik konvertör, yüksek yüzey alanlı seramik kaplaması sayesinde karbon monoksiti ve hidrokarbonu oksitleyip azot oksitleri indirger; çalışması için egzoz sıcaklığının eşiği aşması gerekir. Lambda = ölçülen hava yakıt oranı / stökiometrik oran bağıntısıyla bulunur; 15,7 / 14,7 bölmesi lambda = 1,07 verir. Tam yanma için gerekli hava kütlesi yakıt kütlesinin 14,7 katıdır; 1,5 kg yakıt için 22,05 kg hava gerekir. Egzoz numunesinde yüzde 0,45 karbon monoksit, 100 litre numunede 0,45 litre olarak hesaplanır. EGR yanma sıcaklığını düşürerek azot oksidi azaltır, partikül filtresi tüme yakılmamış parçacıkları tutar ve periyodik olarak temizlenir, SCR ise üre çözeltisini kullanarak azot…
Çözümlü mini örnek 1
Bir benzinli motorda ölçülen hava yakıt oranı 15,7 olarak bulunmuştur. Stökiometrik değer 14,7 kabul edilirse lambda değeri nedir?
Adım 3: Değer birden büyük olduğu için karışımın fakir olduğu yorumu yapılır.
Çözümlü mini örnek 2
Bir çalışma deneyinde 1,5 kg benzin yakıtının tam yanması sağlanacaktır. Kaç kg hava gerekir?
Adım 3: Sonuç kilogram cinsinden verilir.
Sık yapılan hatalar
- Lambda değerini doğrudan hava yakıt oranı sanmak: Lambda, ölçülen oranın stökiometrik orana bölümüdür; bölme yapılmadan verilen değer yanlıştır.
- Soğuk motorda katalik konvertör verimini tam kabul etmek: Konvertör belirli bir sıcaklık eşiğine ulaşmadan tam verimde çalışmaz, geçici koruma modu devreye alınır.
- EGR valfini tamamen kapalı tutmanın sorunu çözdüğünü düşünmek: Geri verim tamamen kapanırsa yanma sıcaklığı yükselir ve azot oksit oluşumu artar.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Motorlu Araçlar · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.