Emisyon Kontrol Sistemi ve Egzoz nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Egzozda oluşan başlıca kirleticileri tanıyarak kaynaklarını ayırt eder.
• Katalizörün, egzoz geri besleme valfinin ve parçacık filtresinin görevlerini karşılaştırır.
• Lambda değerinin emisyon üzerindeki etkisini hesaplayarak yorumlar.
• Emisyon kontrol arıza lambalarının anlamını okuyup teşhis adımlarını uygular.
• Bakım programında emisyon sistemine ayrılan işlemleri planlar.

Anahtar fikirler

• Üç yönlü katalizör yalnız belirli bir sıcaklık aralığında tam verimle çalışır.
• Katalizör arızalı ya da egzoz kaçağı olan bir araçta egzoz kokusu ve ses değişimi görülür.
• Egzoz geri besleme valfi sürekli açık kaldığında yükseklikte güç kaybı yaşanabilir.
• Dizellerde egzoz dumanının rengi, yanma koşuluna göre farklı yorumlanır.
• Sık rejenerasyon, aracın uzun süre yüksek devirde çalışmamasından kaynaklanabilir.
• Emisyon sistemi lambası yandığında sürücü bilgilendirilir ve arıza kaydı saklanır.

Konunun özeti

Üç yönlü katalizör karbon monoksit ile hidrokarbonu oksitleyip azot oksitlerini indirger; bu işlevler yalnız belirli bir sıcaklık aralığında tam verimle gerçekleşir. Egzoz geri besleme, emme manifolduna egzozun bir kısmını geri vererek yanma sıcaklığını ve azot oksidi oluşumunu düşürür; payı geri verilen egzozun toplam emilen kütleye oranıdır, örnekte 0,09 / (0,45 + 0,09) × 100 işlemiyle yaklaşık %16,7 bulunmuştur. Dönüşüm oranı ise (gelen − çıkan) / gelen × 100 bağıntısıyla hesaplanır; 20 g/s karbon monoksidin 2 g/s kalması durumunda %90 sonucu çıkar. Dizellerde kül miktarı aynı güçteki benzinli motora göre 0,3 / 0,03 işlemiyle 10 kat fazladır; bu nedenle parçacık filtresi kullanılır ve…

Sık yapılan hatalar

• Soğuk katalizörden ölçüm yapmak: Katalizör ısınana kadar dönüşüm verimi düşüktür; soğuk ölçüm arıza göstermez.
• EGR valfini sürekli açık bırakmak: Fazla geri besleme yanma gücünü düşürür, yükseklikte güç kaybı ve tüketim artışı yaratır.
• Dizel dumanını tek renkten yorumlamak: Beyaz, gri ve siyah duman farklı koşulları gösterir; tek başına sonuç çıkarılamaz.

İlgili konular

• Araç Hasar Tespiti ve Ölçüm
• Yakıt Sistemi
• Ateşleme Sistemi
• Otomotiv Malzeme Seçimi
• Batarya
• Elektrik Motoru