Elektrik İletkenleri ve Kablo Seçimi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İletken malzemelerinin iletkenlik ve mekanik özelliklerini karşılaştırır.
• Kablo tiplerini, yapılarını ve yalıtım sınıflarını ayırt eder.
• Akım taşıma, gerilim düşümü ve kısa devre koşullarına göre kesit hesaplar.
• Kablo seçiminde döşeme ortamını ve montaj koşullarını değerlendirir.
• Seçilen kablonun teknik gerekçesini yazılı olarak belgeler.

Anahtar fikirler

• İletken direnci, özdirenç ile uzunluğun çarpımının kesit alanına bölünmesiyle bulunur.
• Bakırın iletkenliği alüminyumdan yaklaşık 1,5 kat yüksek olduğu için aynı koşulda daha küçük kesit yeter.
• Kesit arttıkça taşıma gücü artar ancak bu artış doğrusal değildir; tablo değerleri kullanılır.
• Boru içi ve sıcak ortam döşemelerinde ısı dağılımı zorlaştığı için taşıma gücü düşük seçilir.
• Aynı kanalda çok sayıda devre taşındığında gruplama faktörü izinli akımı düşürür.
• Kısa devre anında kablo kesiti yüksek ısıl ve mekanik zorlanmaya dayanmalıdır.

Konunun özeti

Hat akımı üç fazlı sistemde In = P ÷ (√3 × U × cosφ × verim) bağıntısıyla bulunur; 15 kW, 400 V, cosφ = 0,85 ve verim %90 için In ≈ 28,3 A bulunur. Gerilim düşümü tek fazda ΔU = 2 × ρ × L × I ÷ S, üç fazda ΔU = √3 × ρ × L × I ÷ S ile hesaplanır; 90 m, 4 mm² ve 20 A için ΔU ≈ 15,75 V elde edilir. Hesaplanan üç kesitten en büyüğü seçilir. Bakırın iletkenliği alüminyumdan yaklaşık 1,5 kat yüksek olduğundan aynı koşulda daha küçük kesit yeter; buna karşılık alüminyum bağlantılarda biyometal pabuç zorunludur. Aynı kanalda çok sayıda devre taşındığında gruplama faktörü uygulanır, örneğin tablo değeri 24 A olan 2,5 mm² iletken dört devre için 24 × 0,7 = 16,8 A ile sınırlanır.

Sık yapılan hatalar

• Kesiti yalnız güç değerine göre seçmek: Güç hesabı yalnız hat akımını verir; gerilim düşümü ve kısa devre dayanımı da doğrulanmalıdır.
• Gerilim düşümü hesabında yolu bir kez saymak: Tek fazlı devrelerde akım gidiş ve dönüş yolunda ilerlediği için formülde iki katı alınmalıdır.
• Alüminyum ile bakırın kesitini eşit almak: Aynı kesitte alüminyum daha fazla direnç gösterir, yaklaşık 1,6 kat büyük kesit gerekir.

İlgili konular

• Bina Ana Dağıtım Hattı
• Armatür Çeşitleri
• Aydınlatma Hesabı
• Elektrikli Araç Şarj Sistemleri
• Işık Büyüklükleri ve Birimleri
• Aydınlık Düzeyi Hesabı