Edebiyatımızda Dinin İzleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Edebiyatımızda dinin izlerinin nerede görüldüğünü belirtir.
• Divan şiiri geleneğinde dinin temalarını tanır.
• Tasavvuf halk edebiyatının öne çıkan isimlerini tanır.
• Nazım ve nesir türlerinin dinle ilişkisini örnekler.
• Edebiyatın dinin öğretisini aktarma işlevini değerlendirir.

Anahtar fikirler

• İslam'la birlikte Türk edebiyatı dinin dilini ve motiflerini benimsemiştir.
• Divan şiirinde ay ve nobe, İsra ve Fetih sûrelerine göndermede bulunulan imgeler olarak kullanılmıştır.
• Divan şairleri ay ve nebe için açıklayıcı birer tercüman olan şair-i muhtar sayılmıştır.
• Halk edebiyatında Hz. Âdem, Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Yusuf, Hz. Musa ve Hz. İsa anlatılarına yer verilmiştir.
• Nasreddin Hoca ve Keloğlan anlatıları hikmete, sabıra ve dürüstlüğe öğüt veren örneklerdir.
• Mehmet Akif Ersoy, Ziya Gökalp ve Âşık Veysel'in eserlerinde ahlak ve vatan temaları dinin izlerini taşır.

Konunun özeti

Destanlarda dua ve kut kavramları görülür. Divan şiirinde dinin imgelerle anlatıldığı görülür; fener aydınlığı, ay parlaklığı temsil eder. Nebenin İsra Suresi'ne, ayın Fetih Suresi'ne göndermede bulunduğu kabul edilir ve divan şairleri ay ile nobe için açıklayıcı birer tercüman olan şair-i muhtar sayılmıştır. Halk edebiyatında dua, ilahi ve Hz. Âdem'den Hz. İsa'ya kadar peygamber anlatıları yer almıştır. Nasreddin Hoca ve Keloğlan anlatıları hikmete ve dürüstlüğe öğüt verir. Yeni dönemde Mehmet Akif Ersoy, Ziya Gökalp ve Âşık Veysel'in eserlerinde vatan ve ahlak temaları dinin izlerini taşır. Kur'an-ı Kerim'in Türkçe çevirileri Türk edebiyatının en eski örneklerindendir.

Sık yapılan hatalar

• Türk edebiyatında dinin izi olmadığını düşünmek: İslam'la birlikte Türk edebiyatı dinin dilini ve motiflerini benimsemiştir; bu izler destanlardan yeni dönem eserlerine kadar görülür.
• Divan şiirindeki dinî imgeleri yalnızca edebî süs saymak: Fener, ay ve nobe gibi imgeler, dinin kavramlarını taşımak için seçilmiş anlamlı araçlardır.
• Âşık Veysel'in ahlaki ölçüsünü görmezden gelmek: Âşık Veysel, eserlerinde doğa, emek, dostluk ve ahlak konularını Anadolu diliyle işlemiştir.

İlgili konular

• Orucun İnsana Kazandırdıkları
• Bir Dua Öğreniyorum: İftar Duası
• Geleneğimizde Dinin İzleri
• Musikimizde Dinin İzleri