Duyu Organları ve Algı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Duyu organlarının temel yapılarını ve görevlerini açıklar.
• Görme sürecinde ışığın izlediği yolu sırayla anlatır.
• İşitme organının bölümlerini ve dengeyle ilişkisini açıklar.
• Dokunma, tat ve kokunun algılanma biçimini karşılaştırır.
• Algının duyu organında değil beyinde oluştuğunu gerekçesiyle savunur.

Anahtar fikirler

• Uyaranı alan yapı ile algıyı oluşturan yapı farklıdır; algı beyinde gerçekleşir.
• Gözde odak uyumu, merceğin şeklinin değişmesiyle sağlanır.
• Retina, görme sinirinin çıkış yeridir ve ışığa duyarlı hücreleri barındırır.
• Kulak zarı, öz ve salyangıç işitme ile denge görevlerinin bölümleridir.
• Derideki reseptörler uyaranın türüne ve şiddetine göre farklı yanıt verir.
• Baş, dengesiz veya ağrılı uyaranlara karşı daha duyarlı algılanır.

Konunun özeti

Görmede ışık korne ve mercekten geçerek retina üzerine odaklanır; buradaki reseptör hücreleri uyaranı elektriksel sinyale çevirir. İşitmede ses, kulak kepçesinden dış kulak yoluna, kulak zarına ve öz üzeye ulaşır; öz içindeki tüycük hücreleri titreşimleri sinyale dönüştürür. Denge, iç kulaktaki vestibüler kanallardaki sıvı hareketiyle algılanır. Dokunma, derideki mekanoreseptörler aracılığıyla; tat ise dildeki tomurcuklarla sağlanır. Algının kendisi duyu organında değil beyinde oluşur; bu nedenle sinir yolu kesilen bir uyaran algılanmaz.

Sık yapılan hatalar

• Algının duyu organında oluştuğunu sanmak: Duyu organı yalnızca uyaranı alan bir organdır; uyaranın bilinçli olarak algılanması beyinde gerçekleşir.
• Göz bebeği küçüldüğünde daha fazla ışık geçtiğini düşünmek: Bebeğin küçülmesi görüntüyü keskinleştirir, ancak aynı zamanda görülen alanı da daraltır.
• Kulak zarının denge organı olduğunu sanmak: Denge, iç kulaktaki yarım daire kanallarında ve kesede oluşan sıvı hareketleriyle sağlanır.

İlgili konular

• Biyoinformatik ve Biyolojik Veri Tabanları
• Hücre Haberleşmesi ve Sinyalleşme
• Sinir Sistemi ve Nöronun İşleyişi
• Endokrin Sistem ve Hormonal Düzenleme
• Sindirim Sistemi ve Emilim Mekanizmaları
• Dolaşım Sistemi ve Bağışıklık Mekanizmaları