Dokuma Kumaş Örgüleri nedir?
Tekstil Teknolojisi · 11. Sınıf · Konu 17
Tahmini okuma süresi: 4 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Çözgü ve atkı ipliğini tanımlar, ikisinin dokumadaki görevlerini karşılaştırır.
- Bez, keten ve saten örgülerin bağlama noktası sayısını ve yüzey görünümünü açıklar.
- Tel sayısı ile iplik numarasından kumaş gramajını hesaplar.
- Dokuma sıklığının boyut değişimine etkisini gerekçesiyle açıklar.
- Üretimde örgü hatası bulunan bir kumaşı tanır ve düzeltici önlemi önerir.
Anahtar fikirler
- Örgü, çözgü ve atkı ipliğinin birbirini tutma biçimidir; bağlama sayısı arttıkça kumaş sertleşir.
- Bez örgü en fazla düğüme sahiptir; dayanıklılığı en yüksek, esnekliği en düşük örgüdür.
- Saten örgüde iplikler birkaç düğüm yüzerek geçtiği için yüzey parlak, kayma riski yüksektir.
- Atkı tel sayısı ile çözgü tel sayısının farkı, kumaşın çekme ve burulma yönünü belirler.
- Kumaş gramajı, tel sayısı ile iplik numarasının birlikte etkisiyle oluşur; tek başına gramaj kumaş tanımlamaz.
- Örgü hatası kumaş yüzeyinde görünür leke ve eksik düğüm biçiminde ortaya çıkar.
Konunun özeti
Bağlama noktası arttıkça kumaş dayanıklı ama sert olur, azaldıkça esnek ama kaymaya yatkın olur. Bez en çok düğümlü, saten en az düğümlü örgüdür. Keten çapraz çizgili ve form koruyan, gabardin kabartmalı ve dayanıklı örgüdür. Atkı ile çözgü tel sayısının farkı çekme yönünü belirler; gramaj ise tel sayısı ve iplik numarasının birlikte etkisiyle oluşur.
Çözümlü mini örnek 1
Çözgü 40 tel/cm, atkı 36 tel/cm olan bir pamuklu kumaşın bez örgülü olup olmadığını ve bağlama sayısının nasıl etkilediğini açıklayınız.
Adım 4: Yüksek düğüm sayısı dayanıklılığı artırırken esnekliği düşürür.
Çözümlü mini örnek 2
Bir kot pantolon kumaşının yüzeyinde çözgüye sol üstten sağ alta doğru giden çizgiler görülmektedir. Hangi örgüden söz edildiğini ve bu bilginin üretimde neden önemli olduğunu açıklayınız.
Adım 4: Yanlış yönde kesilen kumaş, üründe form kaybına yol açar.
Sık yapılan hatalar
- Hata: Çözgü ile atkı ipliğinin görevlerini karıştırmak. Çözgü boylaması boyunca gergin ve sabit, atkı ise enine hareket eden gruptur; bu ayrım bilinmeden kumaş yönü bilgisi doğru kurulamaz.
- Hata: Saten örgüyü en sağlam örgü sanmak. Satinin yüzeyi düzgün ve parlak görünse de bağlama noktası en azdır ve kayma riski en yüksek örgüdür.
- Hata: Gramajı tek başına kullanım ölçütü saymak. Aynı gramajda farklı iplik numarası ve tel sıklığıyla üretilmiş kumaşlar farklı tutuş ve dayanım gösterir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.