Dokuma nedir?
Tekstil Teknolojisi · 9. Sınıf · Konu 7
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Çözgü ve atkı ipliklerinin görevlerini açıklar.
- Dokuma tezgâhının üç temel hareketini sıralar.
- Sıklık verisinden kumaşın gramajını hesaplar.
- Alaca, dimi, saten ve jakar dokuma türlerini ayırt eder.
- Tipik dokuma hatalarını tanır ve önlem önerir.
Anahtar fikirler
- Çözgü kumaşın boydan boya iskeletini, atkı ise enine bağlamayı sağlar.
- Sıklık cm'de çözgü ve atkı sayısı olarak çift sayıyla yazılır, örneğin 30 × 25/cm.
- Gramaj hem sıklığa hem iplik numarasına bağlıdır; yalnız sıklıkla gramaj tahmin edilmez.
- Dimi dokumada çapraz diyagonal, saten dokumada uzun yüzmeler yüzey parlaklığı verir.
- Alaca dokuma en basit yapıdır; her atkı sırayla bir çözgünün üstünden ve altından geçer.
- Çözgü kopması delik ve dikey iz, atkı hatası ise yatay çizgi bırakır; hata yönü kaynağı gösterir.
Konunun özeti
Sıklık cm'de çözgü ve atkı sayısıyla verilir, gramaj (çözgü + atkı) × tex / 10 ile hesaplanır. Alaca, dimi, saten, havlu ve jakar türleri yüzey ve desen farklılığını, hata izlerinin yönü ise kaynağı belirler.
Çözümlü mini örnek 1
Çözgü sıklığı cm'de 30, atkı sıklığı cm'de 25 ve iplik numarası 30 tex olan kumaşın gramajı kaç g/m²'dir?
Adım 4: Sonuç, sipariş gramajıyla karşılaştırılır; uygunsa tezgâhta devam edilir.
Çözümlü mini örnek 2
Çözgü sıklığı cm'de 30 olan kumaşın 1 metrekaresinde kaç adet çözgü ipliği vardır?
Adım 4: Bobin planı bu sayı üzerinden hazırlanır.
Sık yapılan hatalar
- Çözgü ile atkıyı ters anmak: Çözgü boydan boya gider, atkı enine atılır; yön karışınca gramaj ve hata analizi tamamen ters okunur.
- Gramajda sıklıkları toplamadan yalnız çözgüyü kullanmak: Kumaşın ağırlığını hem çözgü hem atkı taşır, formülde ikisi birden toplanır.
- Sıklığı metrede aramak: Sıklık santimetre bazındadır; metrede aranırsa gramaj yüz kat saptar.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.