Dirençlerin Bağlanması (Seri ve Paralel Bağlama) nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Seri bağlantıda eşdeğer direncin dirençlerin toplamı olduğunu açıklar ve hesaplar.
• Paralel bağlantıda ters dirençler toplaması kuralını uygulayarak eşdeğer direnci bulur.
• İki paralel direnç için eşdeğer direnç bağıntısını kullanarak sonuca ulaşır.
• Seri bağlantıda akımın, paralel bağlantıda gerilimin ortak olduğunu örneklerle gösterir.
• A ampermetre ve V voltmetrenin devreye bağlanma biçimini doğru açıklar.

Anahtar fikirler

• Seri bağlantıda akım bütün dirençlerde aynıdır, paralel bağlantıda ise gerilim bütün kollarda aynıdır.
• Seri bağlantıda eşdeğer direnç daima en büyük dirençten büyük, paralel bağlantıda en küçük dirençten küçüktür.
• Paralel bağlantıda eşdeğer direnç, dirençlerin terslerinin toplamının tersidir; toplama değil bölmeli işlem yapılır.
• Seri bağlantıda bir direnç koparsa devrede akım akmaz, paralel bağlantıda yalnızca o kol kapanır.
• Paralel kollardaki akımlar, dirençlerle ters orantılıdır; büyük dirençten küçük akım geçer.
• Ampermetre dirençle seri, voltmetre ise dirençle paralel bağlanarak kullanılır.

Konunun özeti

Paralel bağlandığında ise gerilim bütün kollarda ortaktır ve eşdeğer direnç, dirençlerin terslerinin toplamının tersine eşittir. İki paralel direnç için çarpımın toplama bölümü bağıntısı kullanılabilir; eşit sayıda eşit direnç için ise tek direncin sayıya bölümü sonucu verir. Seri bağlantıda bir direnç koparsa devre kesilir, paralel bağlantıda yalnızca o kol etkilenir. Akım dağılımı dirençle ters orantılıdır. Ölçümde ampermetre seri, voltmetre paralel bağlanır. Çözümde sonucun beklenen sınırın içinde olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Paralel bağlantıda dirençleri toplamak: Paralel bağlantıda eşdeğer direnç, dirençlerin toplamı değil terslerinin toplamının tersidir. Toplama kuralını burada kullanmak sonucu tamamen yanlış gösterir.
• Ortak büyüklüğü ters yerine koymak: Seri bağlantıda akım, paralel bağlantıda gerilim ortaktır. Bu iki durumun karıştırılması, akım dağılımı ve gerilim dağılımı sorularının tamamını bozar.
• Ampermetreyi paralel bağlamak: Ampermetre dirençle seri bağlanmalıdır. Paralel bağlandığında devre kısa devre olur ve ölçüm aracının içinden aşırı akım geçebilir.

İlgili konular

• Üreteçlerin Bağlanması
• Elektrik Akımının Oluşturabileceği Tehlikelere Karşı Alınacak Önlemler
• Topraklamanın Önemi
• Dalga Kavramı ve Parametreler
• Yay Dalgaları
• Su Dalgaları