Dinleme/İzleme Becerisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Dinlediği veya izlediği metinde ana düşünce ile yardımcı bilgileri ayırt eder.
• Dinleme ve izleme sürecinde dikkat, sabır ve saygı kurallarını uygular.
• Sözlü ve görsel metinlerde amaç, kaynak ve alıcı ilişkisini belirler.
• Dinleme/izleme sonrasında edinilen bilgiyi kendi cümleleriyle özetleyebilir.
• Dinleme sürecine etki eden olumlu ve olumsuz durumları değerlendirir.

Anahtar fikirler

• Dinleme, yalnızca duymak değil duyulanı anlamlandırmaktır.
• Ana düşünce ile yardımcı bilgiler ilk aşamada birbirinden ayrılır.
• Söz kesmek, dinleme nezaketini bozan en yaygın hatadır.
• Not alma; sayı, tarih ve özel ad gibi bellekte kaybolmaya yatkın bilgileri korur.
• İzleme sırasında görsel ayrıntılar da anlamın parçasıdır, yalnızca ses dinlenmez.
• Dinleme sonunda geri bildirim vermek, doğru anlaşılmanın kanıtıdır.

Konunun özeti

Dikkatin metne yönelmesi, bilginin kodlanması ve sonunda geri bildirim verilmesi şeklinde üç aşamada ilerler. Söz kesmemek, göz teması kurmak, sessizliği korumak ve not almak temel kurallardır. Metin türüne göre odak değişir: haberde 5N1K, söyleşide görüş ve gerekçe, şiirde imge ve duygu izlenir. 2026 programında bu beceri her ünitede farklı metinlerle sınanır.

Sık yapılan hatalar

• Duyulan her şeyin not edilmesi: Ayrıntı takıntısı ana fikri kaçırtır; önce bütün, sonra ayrıntı alınır.
• Sözü keserek cevap vermek: Yönerge tamamlanmadan verilen cevap eksik anlamaya yol açar.
• Yalnızca sese odaklanmak: İzlemede yazı, görsel ve vurgu da bilgi taşır; yalnızca ses dinlenirse görsel ipuçları kaybolur.

İlgili konular

• Makale ve Eleştiri – Uygulama ve Değerlendirme
• Cümlenin Ögeleri ve Cümle Türleri
• Anlatım Bozuklukları
• Konuşma Becerisi
• Okuma Becerisi
• Yazma Becerisi