Din-Toplum İlişkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Dinin bireysel ve toplumsal işlevlerini ayırt ederek örneklerle açıklar.
• Komşuluk hakları ve toplumsal sorumluluk başlıklarını sayısal sınırlarıyla birlikte tanır.
• Ticari hayatta karabese, ihtikâr ve riba gibi kavramları tanımlayarak farklarını bilir.
• Müşakele, mudaraba ve mukâyele ortaklıklarını ayırt eder ve tarafların sorumluluğunu karşılaştırır.
• Dinin tabiat aşkına uyum sağlamasının gerekliliğini gerekçesiyle açıklar.

Anahtar fikirler

• Dinin bireysel işlevi ile toplumsal işlevi ayrı ayrı tanımlanır.
• Komşuluk hakları karşılıklıdır ve toplumsal sorumluluğun temelidir.
• Karabese, ihtikâr ve riba karşı çıkılan ticari uygulamalardır; yöntemleri birbirinden farklıdır.
• Müşakele, mudaraba ve mukâyelede zararın taşıyıcısı farklıdır.
• Dinin tabiat aşkına uyum sağlaması, onu toplum dışına çıkarmaz.
• Ümmet bilinci ırk, dil ve boy üstü kurulmuş bir bağdır.

Konunun özeti

Dinin bireysel işlevi inanç, ibadet ve ahlaki sorumluluk; toplumsal işlevi ise kurumlaşma, yardımlaşma ve dayanışmadır. Komşuluk hakları toplumsal sorumluluğun temelidir ve karşılıklıdır. Ticaret helâldir ancak karabese, ihtikâr ve riba karşı çıkılan uygulamalardır. Ortaklıkta sorumluluk dağılımı esastır: müşakelede kâr ve zarar eşit paylaşılır, mudarabada sermaye sahibi zararı tümüyle taşır, mukâyede ise yönetici zararı da taşır. Din tabiat aşkına uyum sağlar; ölçüsü gözetilmeyen kullanımlar ayırt edilir. Ümmet bilinci ırk, dil ve boy üstü kurulmuş bir aidiyet bilincidir. Örf ile din çatıştığında öngörülemeyen bir boşluk bırakılmaz; adalet ve hakkaniyet gözetilir. Din özgürlüğü ve laiklik…

Sık yapılan hatalar

• Bireysel işlevi toplumsal işlev sanmak: Bireysel işlev inanç, ibadet ve ahlaki sorumluluk boyutudur. Toplumsal işlev ise kurumlaşma, dayanışma ve yardımlaşma boyutudur.
• Karabese ile ihtikârı aynı saymak: Karabese fiyatı yükselterek satmaktır. İhtikâr ise malı saklayıp fiyat artışını beklemektir; yöntem farklıdır.
• Müşakele ile mudarabayı aynı saymak: Müşakelede kâr ve zarar eşit paylaşılır. Mudarabada sermaye sahibi zararı tümüyle taşır, emeğini koyan taraf kâr aldığı hâlde zarara katılmaz.

İlgili konular

• Kur'an ve Yorumu
• Siyer
• Hz. Muhammed'in Hayatı
• Dünya Dinleri
• Türklerde Dini Hayat
• Tasavvuf