Boyama İşlemi ve Renk Ölçümü nedir?
Tekstil Teknolojisi · 9. Sınıf · Konu 12
Tahmini okuma süresi: 10 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Boya formülünü ve banyo oranını (denko) hesaplar
- Kumaş kütlesine göre boya miktarını yüzde olarak hesaplar
- Yardımcı kimyasalların görevlerini ve miktarlarını açıklar
- Boyama sıcaklığı, zaman ve yıkama adımlarını uygular
- Renk ölçümünde kullanılan cihazları ve renk farkı değerini yorumlar
Anahtar fikirler
- Boyama formülü, denko ve sıcaklık-zaman programı üç temel karardır.
- Denko, banya suyu litresinin kumaş kütlesine bölünmesiyle bulunur.
- Boya miktarı kumaş kütlesiyle boya yüzdesinin çarpımından hesaplanır.
- Boya konsantrasyonu, boyanın çözünme sınırının altında olmalıdır.
- Sodyum sülfat suyun sertliğini giderir, boyanın dağılmasını kolaylaştırır.
- Boyama programlı ve yavaş ısıtmayla yapılır; ani ısıtma topaklanma ve leke yaratır.
Konunun özeti
Denko, banya suyu litresinin kumaş kütlesine bölünmesiyle bulunur ve genellikle 1: 5 gibi değerlerle yazılır. Boya miktarı, kumaş kütlesiyle boya yüzdesinin çarpılması ve 100'e bölünmesiyle hesaplanır; boya konsantrasyonu ise boya miktarının banya hacmine bölümüdür ve çözünme sınırının altında olmalıdır. Sodyum sülfat suyun sertliğini giderir, sodyum karbonat ortamın uygunluğunu sağlar; ikisi de gram litre başına hesaplanıp gram karşılığına çevrilir. Boyama programlı ve yavaş ısıtmayla yapılır, ardından yıkama ve düşük sıcaklıkta kurutma gelir. Boya tutma, kumaşta kalan boyanın kullanılan boyaya oranıdır ve raporlanır. Renk ölçümü kalitatif ve kantitatif olabilir; CIELAB sisteminde renk üç…
Çözümlü mini örnek 1
8 kg kumaş yüzde 2 oranında boyanacaktır. Gerekli boya miktarı, denko ve boya konsantrasyonu nedir?
Adım 5: Kontrol yapılır: konsantrasyon boya çözünme sınırınınün altındadır.
Çözümlü mini örnek 2
40 litre banyoda 10 gram/litre sülfat ve 1 gram/litre karbonat kullanılacaktır. Kumaşta 152 gram boya ölçülmüştür. Tutma nedir?
Adım 5: Boya tutma hesaplanır: 152 / 160 × 100 = 95 yüzde.
Sık yapılan hatalar
- Denko hesabını yapmadan banya hazırlamak: Denko hem topaklanmayı hem boyanın çözünmesini etkiler; kumaş kütlesi ve banya hacmi yazılmadan işlem başlatılmaz.
- Boya miktarını gram değil yüzde olarak kaydetmek: Yüzde tek başına tartım listesi değildir; gram karşılığı hesaplanmalı ve tartım listesine yazılmalıdır.
- Boya konsantrasyonunu çözünme sınırını aşmak: Sınırın üstünde boya çözünmeden çöker ve leke oluşur; konsantrasyon kontrol edilmelidir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.