Boru Çapı Seçimi ve Debi Hesabı nedir?
Tesisat Teknolojisi · 9. Sınıf · Konu 14
Tahmini okuma süresi: 11 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Tanımlar debi, akış hızı ve basınç kavramlarını birimleriyle birlikte açıklar
- Hesaplar standart boru çaplarından kesit alanını ve akış hızını bulur
- Uygular 0,5 ile 2,0 m/s hız sınırlarına göre anma çapı seçer
- Karşılaştırır aynı debinin farklı çaplardaki hızını ve basınç düşümünü
- Çözer Darcy bağıntısıyla bir hat boyunca toplam basınç kaybını hesaplar
Anahtar fikirler
- Kesit alanı iç çapla hesaplanır: DN32 için 3,1416 × 1089 / 4 = 855,3 mm² yani 8,55 cm²
- 15 L/dk debi 15 / 60 = 0,25 L/st, yani 250 cm³/s olarak kullanılır
- DN25 boruda 8 L/dk hız 133,3 / 5,31 = 25,1 cm/s yani 0,25 m/s çıkar
- Soğuk su ana hatlarında 0,5 ile 2,0 m/s, dal hatlarda en çok 1,0 m/s hız önerilir
- 1 bar basınç yaklaşık 10,2 m su sütunudur: 100000 / 9810 = 10,19 m
- 2,5 m yükseklikteki musluğun statik basıncı 1000 × 9,81 × 2,5 = 24525 Pa yani 0,245 bar olur
Konunun özeti
Debi önce L/dk'dan L/st'ye (60'a bölme) ve oradan cm³/s'ye çevrilir; 15 L/dk 250 cm³/s değerindedir. Boru kesit alanı A = π · d² / 4 ile bulunur ve hesapta anma çap değil iç çap kullanılır: DN25 için 26 mm, kesit 5,31 cm²; DN32 için 33 mm, kesit 8,55 cm². Hız v = Q / A bağıntısıyla bulunur; soğuk su ana hatlarında 0,5 ile 2,0 m/s, dal hatlarda en çok 1,0 m/s, sıcak suda 0,3 ile 1,0 m/s önerilir. Basınç su sütunuyla ilişkilidir; 1 bar yaklaşık 10,2 m su sütunudur ve musluğun üzerindeki her metre yaklaşık 0,098 bar ek basınç verir. Hat boyunca sürtünme kaybı Δp = λ · (L / d) · (ρ · v² / 2) ile, yerel kayıp Δp = ΣK · (ρ · v² / 2) ile hesaplanır ve toplanır. Bağıntılarda hızın karesi yer aldığı…
Çözümlü mini örnek 1
İç çapı 33 mm olan DN32 bir hatta 15 L/dk debi verildiğinde akış hızını bulunuz.
Adım 5: Sonucu metreye çevirin: 29,2 cm/s = 0,29 m/s
Çözümlü mini örnek 2
Her dairede 8 kişi yaşamakta ve kişi başına günlük 150 litre su tüketilmektedir. Bloğun ana besleme hattı için en yüksek saatlik debiyi bulunuz ve DN65 ile DN50 borulardaki hızı karşılaştırınız.
Adım 5: DN65 hızı 3333 / 31,17 = 107 cm/s = 1,07 m/s; DN50 hızı 3333 / 20,43 = 163 cm/s = 1,63 m/s
Sık yapılan hatalar
- Anma çapı iç çap saymak: DN32 için 33 mm iç çap kullanılmalıdır, 32 mm değil.
- Debiyi birim çevirmeden alana bölmek: L/dk doğrudan cm²'ye bölünmez; önce 60'a bölünüp 1000 ile çarpılmalıdır.
- Hız sınırını göz ardı etmek: Sıcak suda 2 m/s hız gürültü ve kireçlenme yapar; sınır 0,3 ile 1,0 m/s'dir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tesisat Teknolojisi · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.