Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket nedir?
Fizik · 10. Sınıf · Konu 40
Tahmini okuma süresi: 9 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- İvmenin tanımını ve birimini açıklar
- v = v₀ + a · t bağıntısını kullanır
- s = v₀ · t + ½ · a · t² bağıntısıyla yol hesaplar
- Serbest düşmede yer çekimi ivmesini kullanır
- Hız-zaman grafiğinin eğiminden ivmeyi çıkarır
Anahtar fikirler
- Pozitif ivme hızlanma, negatif ivme yavaşlama demektir; bunun için ivmenin yönü hız yönüyle karşılaştırılır
- Serbest düşmede ivme her cisim için aynıdır: g ≈ 10 m/s²
- Süre verilmemişse v² = v₀² + 2as bağıntısı kullanılır
- Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir
- Yol-zaman grafiği sabit ivmeli harekette paraboliktir
- İvme, birim zamandaki hız değiimidir ve m/s² birimiyle ölçülür — Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket konusunda önemli bir kavramdır.
Konunun özeti
Sabit ivmeli hareket üç bağıntıyla çözülür: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Hangi bağıntının seçileceğine verilen büyüklüklere bakılır. Serbest düşme, v₀ = 0 olan özel bir sabit ivmeli harekettir; yer çekimi ivmesi yaklaşık 10 m/s²'dir ve hava direnci ihmal edildiğinde bütün cisimleri aynı hızda hızlandırır. Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi, yol-zaman grafiğinin parabolik oluşu ise sabit ivmeli hareketi gösterir.
Çözümlü mini örnek 1
Durağan bir cisim 5 m/s² ivmeyle 4 saniye hızlanıyor. Son hızı kaç m/s olur?
Hesapla: v = 0 + 5 × 4 = 20 m/s.
Çözümlü mini örnek 2
Başlangıç hızı 10 m/s olan bir otomobil 2 m/s² ivmeyle 5 saniye hızlanıyor. Son hızı kaçtır?
v = 10 + 2 × 5 = 20 m/s.
Sık yapılan hatalar
- İvmenin birimi m/s sanılır; doğrusu m/s²'dir.
- Serbest düşmede ½ g t² yerine g t² kullanılır; yol için katsayı ½'dir.
- Pozitif ivme her zaman hızlanma sanılır; ivme hızın yönüne tersse yavaşlatır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Fizik · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.