Bilgi Felsefesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bilgi ile görüş, bilgi ile inanç arasındaki farkı açıklar.
• Doğrulanabilirlik, doğruluk ölçütü olarak eleştiril biçimde tartışır.
• Şüphecilik, kesinlik ve şüphe arasındaki dengeyi sorgular.
• Aşkın ve a priori bilgi kavramlarını örneklerle açıklar.
• Bilginin kaynağı sorununa farklı görüşleri karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Bilgi, en azından doğrulanabilir ve doğru olan inançtır; salt inanç bilgi sayılmaz.
• Doğrulanabilirlik ilkesi, bir önermenin ancak deneyle ya da gözlemle sınanabiliyorsa anlamlı sayılmasını ister.
• Descartes şüpheciliğinde bütün kuşkular sıralanır ve nihayet kesin bir zemine ulaşılır.
• A priori bilgi deneye bağlı olmadan, a posteriori bilgi ise deneye bağlı olarak elde edilir.
• Analitik felsefe, dilin mantıksal analizini bilgi sorunlarının çözümünde temel alır.
• Rasyonalizm bilgiyi akla, empirizm bilgiyi deneye dayandırır; ikisi de tek başına yeterli görülmez.

Konunun özeti

Görüş (opinion) ile bilgi (knowledge) arasındaki fark, doğrulanabilirlik ilkesi, şüphecilik, kesinlik ve şüphe dengesi, a priori ve a posteriori bilgi ayrımı bu dalın temel başlıklarıdır. Descartes'a göre şüphe bütün kuşkuları sıktıktan sonra kalan kesin temel çıkarılmadan ilerlenemez. Bacon ve Comte doğrulanabilirlik ilkesini öne alırken, bazı bilim adamları doğrulanamayan önermelerin bulunduğunu kabul eder.

Sık yapılan hatalar

• Her inancı bilgi saymak: Bilgi için doğruluk şartı aranır; yanlış bir inanç bilgi değildir.
• Doğrulanabilirliği yeterli görmek: Yanlış bir önerme de doğrulanabilir olabilir; doğrulama doğruluğu tek başına kanıtlamaz.
• A priori bilgiyi deneyden önce öğrenmek sanmak: A priori kavram deney gerektirmeyen bilgidir, zamandan önce öğrenilen bir şey değildir.

İlgili konular

• Postmodernizm – Uygulama ve Değerlendirme
• Bilim Felsefesi
• Bilim Felsefesi – Uygulama ve Değerlendirme
• Varlık Felsefesi
• Ahlak Felsefesi
• Siyaset Felsefesi