Basınç nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Basınç kavramını kuvvet ve yüzey alanı ilişkisiyle açıklar.
• Katı basıncının kuvvet ve alana bağlılığını örneklerle yorumlar.
• Sıvı basıncının derinlik ve öz kütle ile ilişkisini kurar.
• Gaz basıncı ile hava basıncını günlük hayattan örneklerle belirler.
• Basınç ölçme aletlerini ve hidrolik sistemlerin çalışma ilkesini kavrar.

Anahtar fikirler

• Basınç, kuvvetin birim yüzeye uyguladığı etkidir ve birimi paskaldır.
• Alan iki katına çıkarılırsa aynı kuvvet altında basınç yarıya iner.
• Sıvı basıncı kabın genişliğine değil, derinliğe ve öz külteye bağlıdır.
• Su öz kültesi 1 g/cm³'tür; deniz suyu bundan biraz yoğundur.
• Hava basıncı yükselirse açık hava, alçalırsa bulut ve yağış beklenir.
• Barometre hava basıncını, manometre kap içindeki gaz basıncını ölçer.

Konunun özeti

Katıda kuvvetle doğru, alanla ters orantılıdır. Sıvı basıncı her yöne eşittir, derinlik ve öz kütleyle artar: P = h·d·g. Hava basıncı barometreyle ölçülür ve hava olaylarını belirler; hidrolik sistemler Pascal ilkesiyle çalışır.

Sık yapılan hatalar

• Basınç ile kuvveti karıştırmak: Kuvvet birimi newton, basınç birimi paskaldır; alan değiştiğinde basınç değişirken kuvvet değişmez.
• Birim çevirirken cm²'yi m² yapmamak: 1 m² = 10 000 cm²'dir; hesapta alan daima metre karesine çevrilmelidir.
• Sıvı basıncının kabın genişliğine bağlı olduğunu sanmak: Sıvı basıncı yalnızca derinlik ve öz kütleyle ilgilidir; kabın şekli ve genişliği etkilemez.

İlgili konular

• Kalıtım ve Mutasyon
• Mitoz ve Mayoz Bölünme
• Mutasyon ve Adaptasyon
• Madde ve Endüstri
• Basit Makineler
• Enerji Dönüşümleri ve Elektrik