Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Orbital kavramını tanımlar ve s, p, d, f alt kabuklarının özelliklerini karşılaştırır.
• Dört kuantum sayısının neyi belirttiğini açıklar ve aralarındaki bağı kurar.
• Aufbau, Pauli dışlama ve Hund ilkelerini örneklerle açıklar.
• Bir elementin temel hâl elektron dizilimini doğru sırayla yazar.
• Elektron diziliminden periyot, grup ve blok bilgisini çıkarır.

Anahtar fikirler

• Orbital elektronun belirli bir yörüngede dolaşması değil, bulunma olasılığının yüksek olduğu bir hacim bölgesidir.
• Bir orbitalde en fazla iki elektron bulunur ve bu iki elektronun spinleri zıt olmalıdır.
• Alt kabuklar s, p, d ve f olarak dört gruba ayrılır ve orbital sayıları sırasıyla bir, üç, beş ve yedidir.
• Yan kuantum sayısı sıfırdan başlar ve n eksi birine kadar değer aldığı için alt kabuk türünü belirler.
• Elektronlar önce en düşük enerjili orbitale yerleşir; 4s orbitali 3d orbitalinden önce dolar.
• Hund ilkesine göre eşit enerjili orbitaller önce birer elektron alacak biçimde doldurulur.

Konunun özeti

Alt kabuklar s, p, d ve f olarak gruplanır; orbital sayıları sırasıyla bir, üç, beş ve yedidir. Bir elektronun konumu dört kuantum sayısıyla belirlenir: ana kuantum sayısı kabuğu, yan kuantum sayısı orbitalin türünü, manyetik kuantum sayısı yönü ve spin kuantum sayısı dönüş yönünü gösterir. Elektronlar önce en düşük enerjili orbitale yerleşir, eşit enerjili orbitaller tek tek doldurulur.

Sık yapılan hatalar

• Orbital ile yörünge kavramını karıştırmak Yörünge bir çizgi olarak çizilebilen bir yol olarak sunulur, orbital ise elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu üç boyutlu bir hacim bölgesidir. Bu ikisi aynı şey değildir.
• Bir orbitalde üç elektron bulunabileceğini düşünmek Pauli dışlama ilkesine göre bir orbitalde en fazla iki elektron yer alır ve bunların spinleri zıt olmalıdır. Alt kabuk kapasitesi ile orbital kapasitesi karıştırılmamalıdır.
• Hund ilkesini atlayarak orbitalleri doldurmak Eşit enerjili orbitaller önce birer elektron alacak biçimde doldurulur. Karbondaki gibi iki orbitali önce doldurmak enerji açısından kararsız bir dağılım oluşturur.

İlgili konular

• Kimyanın Alt Disiplinleri ve Kimya Alanında Kariyer Olanakları
• Atomun Yapısı ve Atom Modelleri
• Periyodik Sistem
• Periyodik Özellikler: Atom Yarıçapı, İyonlaşma Enerjisi ve Elektronegatiflik
• Kimyasal Türler ve Güçlü Etkileşimler
• Zayıf Etkileşimler