Arşimet Kaldırma Kuvveti nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Arşimet prensibini kaldırma kuvveti tanımıyla ilişkilendirir.
• F = d · g · V bağıntısını kullanarak kaldırma kuvvetini hesaplar.
• Sıvı içinde tartılan cismin gösterdiği ağırlığı basınç kuvveti üzerinden açıklar.
• Kaldırma kuvvetini etkileyen büyüklükleri deney verileriyle değerlendirir.
• Arşimet prensibine göre sıvıya batan cismin aldığı kaldırma kuvveti Fₖ = d · g · V ile hesaplanır; yalnız sıvının yoğunluğu ve batık hacme bağlıdır kavramını öğrenir ve uygular.

Anahtar fikirler

• Kaldırma kuvveti sıvının alt ve üst yüzeylerdeki basınç farkından doğar ve yukarı yönlüdür.
• Bağıntıdaki hacim, cismin tamamının değil, sıvı içindeki batık kısmının hacmidir.
• Kaldırma kuvveti sıvının yoğunluğuyla doğru orantılıdır; daha yoğun sıvıda daha büyüktür.
• Aynı batık hacme sahip 1 kg kurşun ile 1 kg ahşap aynı kaldırma kuvvetini alır.
• Sıvı içinde tartılan cismin gösterdiği ağırlık, gerçek ağırlıkla kaldırma kuvvetinin farkıdır.
• Fₖ, cismin ağırlığını aşarsa cisim sıvıdan yukarı fırlar ve destek kancası boşalır.

Konunun özeti

Su için 1 litre = 10 N, 1 m³ = 10 000 N pratik değerleridir. Sıvı içinde tartılan cismin gösterdiği ağırlık G − Fₖ olur. Kaldırma kuvveti ağırlığı aşarsa cisim yukarı itilir, eşitse askıda kalır.

Sık yapılan hatalar

• Cismin tamamının hacmini kullanmak: Fₖ = d · g · V bağıntısındaki V, sıvı içindeki batık kısımdır; tamamen batmıyorsa yalnız batan kısım alınır.
• Kaldırma kuvvetini cismin ağırlığı sanmak: Kaldırma kuvveti sıvının basınç farkından doğar, cismin kütlesiyle değil sıvının yoğunluğuyla belirlenir.
• Litreyi m³'e çevirirken hata yapmak: 1 litre = 0,001 m³'tür; 1000 ile çarpıp 1 m³ yapmak on bin katlık hata oluşturur.

İlgili konular

• Katı Basıncı
• Sıvı Basıncı
• Gaz Basıncı ve Pascal Prensibi
• Yüzme ve Batma Koşulları
• Elektrik Akımı ve Direnç
• Ohm Yasası