tyt. SınıfTürkçe

İmla — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Ölçü birimleri kısaltma değildir; aralarına nokta konmaz ve küçük harfle yazılır.
De/da ve mi/mı cümle sonunda ve ünlemden sonra yazılmaz; ayrılık yalnız cümle içinde geçerlidir.
İki basamağa kadar sayı yazıyla verilir; ancak yaş, tarih, saat ve ölçü rakamla yazılır.
Hâl ekleri her zaman bitişik yazılır; bu kural diğer ekler için geçerli değildir.
Ki bir bağlaçtır ve özel adlardan sonra geldiğinde de daima ayrı yazılır.
Gün adları ve ay adları özel ad gibi büyük harfle başlar.
Kısaltma ile ölçü birimi karıştırıldığında nokta kullanımı hatalı olur.

Büyük harf = cümle başı, özel ad, özel ad olan yer ve yön adı, gün adı, diyalog işareti
Kısaltma = kısaltılan adın harfleri arasına nokta konarak yazılır
Ölçü birimi = kısaltma sayılmaz, küçük harfle ve noktasız yazılır
Sayı yazımı = iki basamağa kadar yazı, üç ve üstü basamak rakam
Rakam zorunluluğu = yaş, tarih, saat, para ve ölçü sayıları rakamla yazılır
Hâl eki = daima bitişik yazılır
De/da ve mi/mı = cümle sonunda yazılmaz, cümle içinde ayrı yazılır
Ki = bağlaçtır ve daima ayrı yazılır

Ölçü birimlerini kısaltma saymak: Ölçü birimleri kısaltma değildir ve aralarına nokta konmaz. km, cm, kg gibi birimler küçük harfle yazılır; kısaltma ise bir adın kısaltılmış hâlidir.
De/da ile mi/mıyı cümle sonunda yazmak: De/da bağlaç görevinde ve mi/mı soru görevinde kullanıldığında cümle sonu ile ünlemden sonra yazılmaz; yalnızca ayrı yazılır.
Bütün sayıları rakamla yazmak: İki basamağa kadar olan sayılar yazıyla verilir. Ancak yaş, tarih, saat, para ve ölçü gibi sayılarda rakam kullanılır.
Hâl eklerini ayrı yazmak: Hâl ekleri daima bitişik yazılır. Kökle ek arasında başka bir ses olayı yoksa da yazım ayrı kalmaz; bu kural eklerin türüne göre değişir.
Ki bağlacını ek sanmak: Ki bir ek değil, bağlaçtır ve her zaman ayrı yazılır. Özel adlardan sonra geldiğinde de ayrılık korunur.
Gün adlarını yazıyla bırakmak: Gün adları özel ad gibi düşünülür ve büyük harfle başlar. Yazıyla kullanılması istenirse ayrıca küçük harfe çevrilmesi gerekir.

Bir sözcüğün yazımını denetlerken önce türünü bul; ek yapısı kuralları türe göre değişir.
Büyük harf ararken sözcüğün özel olup olmadığını sor; gün adları da özel sayılır.
Metinde nokta işareti gördüğünde önce kısaltma olup olmadığını denetle, sonra ölçü birimi aklına gelsin.
De/da ile mi/mının ayrılığında cümlenin sonuna gelip gelmediğine bak; bu bakış tek başına kararı verir.
Hâl eki ile diğer eki ayırt etmek için ekin anlamına bak; yönelme ve bulunma hâlleri hâl ekidir.
Hata-avı sorusunda olumsuzluk yanlıştır, doğru değildir ya da sayılmaz biçimlerinden biriyle kurulur.