tyt. SınıfTürkçe

Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Betimleme durağan, öyküleme hareketlidir; ikisi birlikte kullanılabilir.
Tartışmada "oysa, ne yazık ki, sanıldığı gibi değil" gibi ifadeler bulunur.
Anlatım bozukluğu; gereksiz sözcük, özne-yüklem uyumsuzluğu gibi nedenlerle oluşur.
Açıklamada amaç bilgi vermek, tartışmada ise karşı görüşü çürütmektir; ikisinde de tanım ve örnek bulunabilir.
Tanık göstermede kaynak görünür olmalıdır; alıntısız ve kaynaksız bir görüş yalnızca yazarın kendi cümlesidir.
Sayısal veri yolunda ölçülebilir bilgi aranır; çok sayıda ya da birçok ifadesi sayı vermez.

Betimleme ile öykülemeyi karıştırmak: Betimlemede zaman akışı durur, öykülemede olay ilerler.
Açıklamayı tartışma sanmak: Tartışmada karşıt görüş çürütülür.
Tanık göstermede kaynak önemsiz sanmak: Görüşün uzman olması beklenir.
Tanık gösterme ile örneklendirmeyi karıştırmak: Örnek somut bir olay verir, tanık ise bir kişinin ya da uzmanın görüşünü aktarır.
Sayısal veri yerine duygusal ifadeyi seçmek: Yüzdeler ve sayılar sayısallaştırma yoludur; çok sayıda ifadesi sayısal veri sayılmaz.

Metinde "düşünce mi, olay mı, manzara mı?" sorusunu sorarak biçimi belirle.
Tartışma metinlerinde karşıt ifadeleri ara.
Anlatım bozukluğu sorularında cümleyi sadeleştirip gereksizliği gör.
Sınavda anlatım biçimi sorularında metnin hareketli mi durağan mı olduğunu sor; olay ilerliyorsa öyküleme, zaman duruyorsa betimlemedir.
Anlatım bozukluğu şıklarında cümleyi sadeleştirip gereksiz sözcüğü ve özne-yüklem uygunsuzluğunu ara; bu ikisi en sık çıkan hatadır.
Düşünceyi geliştirme yollarında önce sayı ve kaynak ara: sayı yoksa sayısal veri, kaynak yoksa tanık gösterme yoktur.