tyt. SınıfKimya

Kimyanın Alt Dalları — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Kimya biliminin başlıca alt dallarını ve her dalın incelediği konuları tanır.
Bir çalışmanın hangi kimya koluna ait olduğunu gerekçesiyle belirler.
Kütle yüzdesi, oran ve toplam kütle hesaplarını dal bağlamında yapar.
Nükleer ve çevre kimyasının günlük yaşamla ilişkisini açıklar.
Dallar arasındaki bağı görerek bir sorunun birden çok daldan çözülebileceğini fark eder.

Alt dal, konunun odak noktasıdır; dalların sınırları kesin çizilmez ve bir çalışma birden çok dala ait olabilir.
Analitik kimya bileşenin cinsini ve miktarını belirler; ölçümü o dalın özgün aracıdır.
Kütle yüzdesi hesabında bölme yönü, sorunun istediği büyüklüğe göre seçilir.
Organik kimyada polimer, biyokimyada protein gibi zincirlerde toplam kütle zincir parçası sayısıyla açıklanır.
Nükleer kimyada proton sayısı çekirdek dışı olaylardan etkilenmez; iyon oluşumu yalnızca elektron sayısını değiştirir.
Çevre kimyasında geri kazanım, arıtma sonrası kalan yararlı miktardır ve yüzde ile verilen kısım toplam hacimle çarpılarak bulunur.

Dalı nesneden çıkarmamak: Soruda geçen kelimeye bakıp dal seçmek yanıltıcıdır. Ölçüm geçen her soru analitik kimya değildir; ölçüm bütün kollarda vardır. Nesnenin ne olduğu belirlenmeden dal söylenemez.
Yüzdeyi ters çevirmek: Bileşenin toplama oranı isteniyorsa bileşenin kütlesi, bileşenin kütlesi isteniyorsa toplam kütle bölünür. Bölme yönü şaşırıldığında iki değer birbirinin tamamlayıcısı olur ve sonuç bulunamaz.
Ara değeri sonuç sanmak: Ara adımda bulunan değer ile istenen değer aynı değildir. Bölme yapıldıktan sonra gerekiyorsa bir kez daha işlem uygulanır; her ara değer cevap değildir.
Mol ile kütleyi karıştırmak: Mol bir madde miktarıdır, kütle ise miktarın mol kütlesiyle çarpımıdır. Mol kütlesi sorusuna mol sanıp sayıyı yazmak, birimi eksik bırakmak anlamına gelir.
Çekirdek hesabında elektron sayısını katmak: Nötr bir atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir. Katyon oluşumunda proton sayısı değişmez, yalnızca elektron azalır; proton sayısına elektron sayısı katılmaz.
Kuramsal ile gerçek verimi karıştırmak: Verim hesabında kuramsal ürün miktarı payda, deneyde elde edilen ürün miktarı paydayı alanır. İki miktarın yerini değiştirmek yüzdeyi gereğinden büyük gösterir.

Soruyu okurken ilk iş nesneyi yazmaktır: numune mi, molekül mü, çekirdek mi? Nesne, dalın kendisinden daha güvenilir bir ayırt edicidir.
Yüzde sorusunda "hangi sayı bölünecek" sorusunu kendinize sorun; cevap çoğu kez sorunun istediği büyüklüğün cinsini ele verir.
Ara adımdaki değeri asla cevap olarak yazmayın; soru genellikle bir sonraki adımı ister.
Birim metne yazılır: "kaç gram", "kaç litre", "kaç yüzde" ifadeleri sonucun birimini baştan belirler.
Proton sayısı sorularında "nötr" ya da "iyon" ifadesini arayın; bu kelimenin yokluğu sonucu belirsizleştirir.
Aynı hesabın farklı dallarda sorulduğunu görürseniz metin değişmiştir: nesne, ölçüm ve istenen birim değişmiştir.