tyt. SınıfKimya

Kimyasal Bağlar — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

İyonik, polar kovalent, apolar kovalent ve metalik bağları gerekçeleriyle tanır.
Elektronegatiflik farkına bakarak bir bağın türünü doğru belirler.
Verilen iyon yüklerinden yüksüz bileşiğin en küçük indeksli formülünü yazar.
Bir moleküldeki bağ sayısını ve polar bağların payını hesaplar.
Bağın molekülün şeklini ve özelliklerini nasıl belirlediğini açıklar.

Kimyasal bağ, atomlar arasında elektronların yerleşimiyle oluşan çekim kuvvetidir.
İyonik bağda elektron aktarımı, kovalent bağda elektron paylaşımı söz konusudur.
Kutuplu olup olmama kovalent bağlarda elektronegatiflik farkıyla belirlenir.
Metalik bağda değerlik elektronları serbest bırakılır, bu yüzden metaller ısı ve elektrik iletkenidir.
İyon yükleri verilmiş bileşiklerde toplam yük eşitlenir ve indeksler en küçük tam sayılara indirgenir.
Bir atomun proton sayısı hiçbir kimyasal süreçte değişmez, yalnızca elektron sayısı değişir.

Toplam bağ sayısı = (Σ atom sayısı × atomun yaptığı bağ sayısı) ÷ 2
Polar bağların yüzdesi = polar bağ sayısı ÷ toplam bağ sayısı × 100
Toplam elektron sayısı = Σ (element atom sayısı × atom numarası)
Serbest elektron miktarı = metal miktarı × değerlik elektron sayısı
Toplam iyon miktarı = madde miktarı × formül birimi başına iyon sayısı
Aktarılan elektron = madde miktarı × formül birimindeki metal sayısı × verilen elektron sayısı
Eşlenen iyon yükü = katyon yükü × katyon sayısı = anyon yükü × anyon sayısı

Paylaşım ile aktarımı karıştırmak: İki atom arasında her zaman elektron aktarımı olmaz. Aktarım, bir atomun elektronlarını tamamen vermesi demektir; kovalent bağda ise elektronlar ortaklaşa kullanılır. Bu ayrım yapılmadan bağ türüne karar verilemez.
Kutupluluğu yalnız bağ çeşidinden çıkarmak: Her kovalent bağ polar değildir. Kutupluluk, iki atomun elektronegatifliği karşılaştırılarak verilir. Aynı elementin kendisiyle kurduğu bağ her zaman apolardır.
Bağ sayısında atom sayısını doğrudan kullanmak: Atomlar bağ sayısını iki kez saydığı için toplam bağ sayısı, atomların yaptığı bağların toplamının yarısına eşittir. Bu yarım çarpanı atlamak bağ sayısını iki katına çıkarır.
Proton sayısını iyon yüküyle karıştırmak: İyon yükü elektron sayısındaki değişmeden gelir. Proton sayısı iyonlaşma sırasında sabit kalır; yük büyüklüğünü öğrenmek için proton sayısı ile elektron sayısı farkı hesaplanır.
Formüldeki indeksleri sadeleştirmemek: Bileşik formülünde indeksler en küçük tam sayılara indirgenmiş hâlde yazılır. İyon yükleri verilmişse önce denge kurulur, sonra indekslerden ortak bölen varsa bölünür.
Hidrojeni çok bağlı saymak: Hidrojen tek bir bağ yapar. Bu istisna, özellikle karbon ağırlıklı moleküllerin bağ sayımında sıkça gözden kaçırılır ve sonucu bir fazla bulur.

Soruyu okurken ilk iş iki tarafın cinsini bulmaktır: metal mi metal olmayan mı, yoksa ikisi de ametal mi?
Elektronlar "aktarıldı", "paylaşıldı", "serbest bırakıldı" kelimelerinden hangisini taşıyor, arayın.
Kutupluluk sorusunda bağın türü değil, bağı kuran iki atomun elektronegatifliği sorulur.
Formül yazarken indeksleri en başta sadeleştirmeyin; önce yük eşitliğini kurun, sonra bölen varsa bölün.
Bağ sayısı sorularında hidrojenin tek bağ yaptığını mutlaka ayrıca kontrol edin.
İyon yükü ile proton sayısı karıştırılır; yük büyüklüğü elektron sayısıyla ilgilidir.