Word Formation — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Recognise the prefix and the root word inside a longer English word.
• Group prefixes by the meaning they add, such as negativity, repetition, time or opposition.
• Turn a verb into a noun with the suffixes -tion, -sion, -ment and -ship.
• Turn an adjective into a noun with the suffixes -ness and -ity, including the dropped e.
• Use -ful and -less as opposite suffixes that change the meaning of an adjective.
• Build adverbs with -ly and recognise the irregular adverbs good to well and bad to badly.
• Spot a misspelled derived form in a short text and correct it.
• Explain why a derived word can carry a different meaning from its root word.

Önemli noktalar

• Olumsuz önek seçimi görünüşe değil ilk sese göre yapılır: im- m, p ve b sesleriyle başlayan köklerde görülür.
• -ity eki sıfattan isim yaparken son -e düşer: able → ability, possible → possibility.
• -less her zaman olumsuz, -ful her zaman olumlu yönde çalışır ve ikisi aynı kökten zıt anlamlı sıfatlar üretir.
• Zarf eki çoğunlukla -ly olsa da good → well ve bad → badly düzensiz biçimlerdir ve bu iki çift ezberlenmelidir.
• fast, hard, early ve late sözcükleri zaten zarf olduğu için bu sözcüklere -ly eki eklenmez.
• Türetilen sözcüğün türü ekin belirler, anlamı ise kök belirler; bu nedenle book ve light gibi kelimeler iki farklı anlam taşır.
• strong → strength, long → length, analyse → analysis gibi biçimler düzensizdir ve ek kuralıyla açıklanamaz.

Formüller ve kurallar

• Olumsuz önek seçimi: un- (u), in- (i), im- (m, p, b), il- (l), ir- (r) → impossible, illegal, irregular
• Fiilden isim: V + (-tion / -sion / -ment) → educate → education, revise → revision
• Sıfattan isim: adj + (-ness / -ity) → happy → happiness, able → ability
• Zıt yönlü sıfat ekleri: care → careful / hopeless → adj + (-ful / -less)
• Kişi bildiren isim ekleri: V + (-er / -or / -ist) ve V + (-ee) → driver, actor, scientist, employee
• Yazım düşmesi: use → useful, happy → happily, value → valuable
• Fiil yapan ekler: modern → modernise, simple → simplify, legal → legalise
• Zarf eki: adj + (-ly) → careful → carefully; istisnalar: good → well, bad → badly
• Öncelik anlamı: pre- (önce) / post- (sonra) → pre-war / post-war

Sık yapılan hatalar

• Sıfat yerine isim biçimini koymak: "She gave me some good advices." yerine "She gave me some good advice." denir. Advice sayılamayan bir isimdir ve fiilden türetilen -s biçimi kullanılmaz. Aynı kökten gelen advise ise bir fiildir ve -s eki taşır.
• -ed ve -ing biçimini karıştırmak: "The lecture was very bore." yerine "The lecture was very boring." denir. -ing biçimi eylemin kendisini niteler, -ed biçimi ise kişinin o eyleme karşı duyduğu duyguyu niteler. Bu yüzden "The film was boring" ile "We were bored" farklı cümlelerdir.
• Sıfat yerine zarf kullanmak: "She explained the lesson very clear." yerine "She explained the lesson very clearly." denir. Yüklemden sonra bağımsız bir sıfat gelemez; o yerde zarf biçimi beklenir. Benzer biçimde "behaved very good" yerine "behaved very badly" denir.
• Olumsuz öneği sesle değil harfle seçmek: impossible, illegal, irregular ve irresponsible sözcüklerinde önek ilk harfe göre değil ilk sese göre seçilir. M harfiyle başlayan köklerde im-, L ile başlayanlarda il-, R ile başlayanlarda ir- öneki gelir; bu sıralama gözle bakılarak değil ses dinlenerek öğrenilmelidir.
• Düzensiz biçimleri kural gibi uygulamak: Good sıfatının zarfı well, bad sıfatının zarfı badly biçimindedir; -ly eki almazlar. Fast, hard, early ve late sözcükleri zaten zarf oldukları için yeni biçim de almazlar. Ayrıca strong → strength ve long → length gibi biçimler de düzensizdir ve ek kurallarıyla açıklanmaz.

Hızlı tekrar ipuçları

• Soruda kökü önce bul: kelimenin hangi bölümü her zaman aynı kalan parçadır, o köktür.
• Cümlede o sözcüğün türünü belirle; istenen isim, sıfat ya da zarf bilinmeden ek seçilemez.
• "great ___" gördüğünde isim düşün, "very ___" gördüğünde sıfat düşün; bu iki kalıp seçenekleri yarıya indirir.
• Olumsuzluk sorusunda ilk sesi sesli harf olarak oku ve hangi öneğin o sesle başladığını eşleştir.
• -ly eki görünce hemen kabul etme; good ve bad sözcükleri bu kalıbın istisnasıdır ve seçeneklerde mutlaka bulunur.
• Şıktaki biçimde bir harf fazla ya da eksikse köke dön ve ekin yazım kuralını baştan uygula.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin