tyt. SınıfFizik
Hareket ve Kuvvet — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Ortalama hız ve ivmeyi hesaplar.
- Hareket grafiklerini yorumlar.
- Newton'un hareket yasalarını uygular.
- Sürtünme kuvvetinin etkilerini açıklar.
Önemli noktalar
- Sabit hızlı harekette ivme sıfırdır.
- Hız-zaman grafiğinde doğrunun altındaki alan yer değiştirmeyi verir.
- Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder, birbirini dengelemez.
- Net kuvvet sıfırsa cisim duruyor ya da sabit hızla hareket ediyordur.
- Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimler üzerinde olduğu için birbirini dengelemez.
- Sürtünme kuvveti hareket yönünün tersinde ve hareketi zorlayıcı yöndedir.
- Sürat skaler, hız vektöreldir.
Formüller ve kurallar
- Hız: v = Δx/Δt
- İvme: a = Δv/Δt
- Ortalama hız: v_ort = toplam yol / toplam zaman
- F_net = m · a
- Sabit ivmeli: v = v₀ + a·t
- Yol: x = v₀·t + ½·a·t²
- Sürat: v eşittir s bölü t
- İvme: a eşittir (v eksi v0) bölü t
- Newton ikinci yasa: F eşittir m çarpı a
- Ağırlık: G eşittir m çarpı g
Sık yapılan hatalar
- Yol ile yer değiştirmeyi karıştırmak: Yer değiştirme vektörel, yol skalerdir.
- Sabit hızlı harekette ivme var sanmak: Sabit hızda ivme sıfırdır.
- Etki-tepki kuvvetlerini aynı cisimde denge sanmak: Farklı cisimlere etki ederler.
- Etki-tepki kuvvetlerini dengelenmiş kuvvet sanmak: Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki ettiği için cismi dengelemez; dengeleme ancak aynı cisme etkiyen kuvvetlerle olur.
- Hız ile sürati aynı saymak: Sürat yolun zamana oranıdır ve yön içermez; hız yer değiştirmenin zamana oranıdır ve vektördür.
Hızlı tekrar ipuçları
- Grafik sorularında eksenleri ve eğimin neyi verdiğini yaz.
- Kuvvet sorularında serbest cisim diyagramı çiz.
- Net kuvveti bulurken yönleri işaretlemeyi unutma.
- Sınavda kuvvet sorularında önce serbest cisim diyagramı çizin; denklem kurmak çizimden sonra tek adımdır.
- Etki-tepki sorularında kuvvetlerin etki ettiği cisimleri belirleyin; dengelenmiş kuvvetler aynı cisme etki eder.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Hareket ve Kuvvet konusunun çözümlü sorularını çöz.