tyt. SınıfFelsefe
Gerçekçilik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Gerçekçiliğin temel iddiasını söyler.
- Naif gerçekçilik ile eleştirel gerçekçiliği ayırt eder.
- Gerçekçi benlik anlayışının öteki kavramıyla ilişkisini açıklar.
- Gerçekçilik ile idealizm arasındaki farkı gerekçelendirir.
- Arasıcılık ilkesini bir örnekle uygular.
- Algı ile nesne ayrımının gerçekçilik açısından önemini tartışır.
Önemli noktalar
- Gerçekçiliğin temel iddiası, varlığın zihinden bağımsız olduğudur.
- Metafizik gerçekçilik varlığı zihinden tamamen ayırırken epistemik gerçekçilik bilginin gerçeği yansıtabileceğini savunur.
- Naif gerçekçilik algıyı nesnenin kendisi sayarken eleştirel gerçekçilik algıyı bir araç sayar.
- Gerçekçi benlik, başkasını benim kadar gerçek ve duyabilir bir varlık olarak kabul eder.
- Öteki kavramı gerçekçi benliğin ayrılmaz parçasıdır; ben, tek başına bir benlik değildir.
- Arasıcılık, sade gerçekçilik ile idealizm arasında ölçüte bağlı bir denge kurar.
- Gerçekçilik zihni inkâr etmez; zihnin nesneyi tanıma işlevini kabul eder.
Formüller ve kurallar
- Gerçekçilik = varlığın zihinden bağımsız olduğu tezi
- Metafizik gerçekçilik = nesnenin zihinle hiçbir ilişkisi olmadığı görüşü
- Naif gerçekçilik = algının nesnenin kendisi olduğu kabulü
- Eleştirel gerçekçilik = algının nesneyi gösteren bir araç olduğu kabulü
- Gerçekçi benlik = başkasının da benim kadar duyup düşündüğü yönündeki kabul
- Arasıcılık = iki uç görüş arasında ölçüte bağlı bir denge kurma ilkesi
- Öteki = benim dışımda ama benim kadar gerçek olan varlık
- Dış dünya = algıdan bağımsız olarak var olan nesnelerin oluşturduğu alan
Sık yapılan hatalar
- Algıyı nesnenin kendisi saymak: Gördüğünüz şey, algı sürecinin bir ürünüdür. Algının aracı olması, nesnenin varlığını gerektirmez; ama algıyla özdeşleştirilmesini de gerektirmez.
- Gerçekçiliği idealizmin tam tersi saymak: Gerçekçilik zihni inkâr etmez, zihnin nesneyi tanıdığını kabul eder. Zihin inkârı idealizmin uç bir yorumudur.
- Ötekini kendim kadar gerçek saymamak: Gerçekçi benlik, başkasının da aynı biçimde duyup düşündüğünü varsayar. Bunu reddetmek benlik anlayışını tek kişiye indirger.
- Naif ve eleştirel gerçekçiliği aynı saymak: Naif gerçekçilik algıyı nesneyle özdeşleştirir; eleştirel gerçekçilik algıyı bir araç sayar.
- Gerçekçiliği ölçümle kanıtlamak: Varlığın zihinden bağımsız olduğu bir gerekçe iddiasıdır; ölçümle kanıtlanmaz. Ölçüm, varlığın nasıl davrandığını gösterir.
- Arasıcılığı zayıf görüş saymak: İki aşırılık arasında denge kurmak zayıflık değildir; hangi ölçütle dengelendiği yazıldığında güçlü bir gerekçedir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Gerçekçilik sorularında gördüğüm şey ile oradaki şey ayrımını sorun; cevap genellikle algı aracılığıyla nesneye ulaşmakta yatar.
- İdealizm karşılaştırmalarında bir düşünür adı yerine zihne bağlı varlık kavramını arayın.
- Öteki sorularında gerçekçi benlik ile öznel benlik ayrımına dikkat edin.
- Arasıcılık sorularında orta yolun ölçütü neye göre kurulduğunu sorun.
- Naif gerçekçilik ile eleştirel gerçekçilik arasındaki fark, algının nesneyle özdeşleştirilip özdeşleştirilmediğidir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.