tyt. SınıfCoğrafya
Doğal Afetler ve Çevre — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Doğal afetleri oluşum biçimlerine göre sınıflandırır.
- Deprem, sel, heyelan ve yangın etkilerini karşılaştırır.
- Erozyon, kirlilik ve atık sorunlarının nedenlerini açıklar.
- Çevre sorunlarının azaltılmasında alınabilecek önlemleri önerir.
- Sürdürülebilir çevre yaklaşımının ilkelerini tartışır.
Önemli noktalar
- Doğal tehlike ile doğal afet farklı kavramlardır.
- Deprem büyüklüğü hasar miktarını tek başına belirlemez.
- Erozyon su ve rüzgâr etkisiyle oluşur.
- Bitki örtüsünün azalması erozyon riskini artırır.
- Hava kirliliği emisyon, su kirliliği atık suyla oluşur.
- Sürdürülebilir çevre kaynakların gelecekte kullanılabilirliğini korumayı hedefler.
Formüller ve kurallar
- Kaybolan miktar = toplam × yüzde ÷ 100
- Kalan miktar = toplam − hesaplanan pay
- Arıtılan su = atık su × arıtma oranı ÷ 100
- Arıtılmayan su = atık su − arıtılan su
- Geri dönüşüm = toplam atık × geri dönüşüm oranı ÷ 100
- Deprem farkı = büyük deprem büyüklüğü − küçük deprem büyüklüğü
- Süre = alan ÷ ilerleme hızı
Sık yapılan hatalar
- Yüzde puanını doğrudan eklemek: Erozyonla kaybolan toprak, toplamın yüzde puanı kadarı değil, o yüzde kadarıdır; önce çarpılıp yüze bölünür.
- Kalan değeri hesaplamamak: Atık suyun ne kadarının arıtıldığı sorulmuşsa, arıtılmayan kısım toplamdan çıkarılarak bulunur.
- Deprem büyüklüğü ile hasarı eşitlemek: Büyüklük ölçeği enerjiyi gösterir; hasar yapı kalitesine ve zemin koşullarına bağlıdır.
- Doğal afeti doğal tehlikeyle karıştırmak: Deprem bir tehlikedir; ancak can ve mal kaybı oluşmadığı sürece afet olarak adlandırılmaz.
- Erozyonu yalnız suya bağlamak: Erozyon su ve rüzgâr etkisiyle olur; rüzgâr erozyonu özellikle açık ve bitki örtüsü seyrek alanlarda belirgindir.
- Çevre sorunlarının kaynağını görmezden gelmek: Çevre sorunlarının başlıca nedeni insan faaliyetleridir; doğal süreçler tek başına bu ölçüde sorun üretmez.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yüzde sorusunda önce çarpma sonra yüze bölme yap.
- Kalan değeri bulman gerekiyorsa toplamdan çıkar.
- Deprem büyüklüğü farkında mutlak değeri kullan.
- Atık su sorusunda arıtılabilen ile arıtılmayan ayrımına dikkat et.
- Geri dönüşüm oranı yüzdesi artırılırsa kazanç alanı da artar.
- Yangın süresi sorusunda alanı hıza böl, çarpma değil.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Doğal Afetler ve Çevre konusunun çözümlü sorularını çöz.