tyt. SınıfCoğrafya
Sanayi ve Ticaret — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sanayi türlerini ve dağılışını etkileyen etkenleri sıralar.
- Hammaddenin ve pazara yakınlığın sanayi yerleşimine etkisini açıklar.
- Sektörel istihdam paylarını hesaplar.
- Dış ticaret açığı ve dengesini hesaplar.
- Sanayinin çevre üzerindeki etkilerini tartışır.
Önemli noktalar
- Sanayide hammadde ve enerji bolluğu yerleşimi çeker.
- Sektörel paylar toplam çalışan sayısına göre hesaplanır.
- Sektörel payların toplamı yüzde yüzdür.
- Dış ticaret açığı ithalat eksi ihracattır.
- Gerçekleşen üretim, kapasite ile kapasite kullanım oranının çarpımıdır.
- Sanayi, yoğunlaştığı bölgelerde kirlilik ve atık sorunlarına yol açar.
Formüller ve kurallar
- Sektörel pay = sektörde çalışan ÷ toplam çalışan × 100
- Dış ticaret açığı = ithalat − ihracat
- Gerçekleşen üretim = kapasite × kapasite kullanım oranı ÷ 100
- Artan miktar = taban değer × artış yüzdesi ÷ 100
- Dolu oda sayısı = toplam oda × doluluk oranı ÷ 100
- Fire = hammadde tüketimi − ürüne dönüşen miktar
- Enerji tüketimi = üretim × birim üretim başına enerji ÷ 100
Sık yapılan hatalar
- Tabanı yanlış seçmek: Sektörel payda taban toplam çalışan sayısıdır; sektörün kendi çalışanı değildir.
- Ticaret açığının işaretini ters almak: İthalat fazlaysa dış ticaret açığı, ihracat fazlaysa dış ticaret fazlası vardır.
- Toplam payların yüzde yüz olmasını denetmemek: Seçeneklerde verilen paylar toplandığında yüzde yüzü bulması gerekir; bulmayan seçenek yanlıştır.
- Kapasite ile gerçekleşen üretimi karıştırmak: Kapasite kullanım oranıyla çarpılır; kapasite kendisi gerçekleşen üretim değildir.
- Fire ile ürün miktarını karıştırmak: Hammadde tüketimi ile ürüne dönüşen miktar arasındaki fark fire olarak adlandırılır.
- Sanayiyi yalnız kutu sanmak: Sanayi; üretim, istihdam, ulaşım, enerji ve çevre boyutlarıyla birlikte değerlendirilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Pay sorusunda taban her zaman toplam çalışan sayısıdır.
- Ticaret açığı sorusunda ithalatı büyük değer olarak seç.
- Kapasite kullanım oranı sorusunda yüzde puanı doğrudan ekleme.
- Sektör paylarının toplamını denetlemek yanlış seçeneği yakalar.
- Fire hesabında tüketilen hammadde ile ürüne dönüşeni ayır.
- Enerji tüketiminde üretimle birim enerji değerini çarp.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sanayi ve Ticaret konusunun çözümlü sorularını çöz.