tyt. SınıfCoğrafya
Tarım — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tarımsal faaliyetleri etkileyen doğal ve beşerî etkenleri sıralar.
- Kuru tarım ve sulu tarımı özellikleriyle karşılaştırır.
- Ekiliş, sulama ve nadas oranlarını hesaplar.
- Tarımda verim artışının yollarını açıklar.
- Türkiye'de tarımsal ürünlerin bölgesel dağılımını yorumlar.
Önemli noktalar
- Toplam üretim, alan ile birim alan veriminin çarpımıdır.
- Verim genellikle kilogram dekdar cinsinden verilir ve toplam kilogram bulunur.
- Yüzde değerleri toplam tarım arazisine uygulanır.
- Nadas toprağı dinlendirir ve verimi artırır; verimsizlik değildir.
- Kuru tarım iç kesimlerde, sulu tarım su kaynağı olan alanlarda yaygındır.
- Tarımın temel etkenleri iklim, toprak, su, sermaye, ulaşım ve teknolojidir.
Formüller ve kurallar
- Toplam üretim = ekilen alan × birim alan verimi
- Toplam ton = toplam kilogram ÷ 1000
- Yüzde kaç ekili = ekili alan ÷ toplam alan × 100
- Sulanan alan = toplam alan × sulanan yüzde ÷ 100
- Nadasa bırakılan alan = toplam alan × nadas yüzdesi ÷ 100
- Verim artışı = taban verim × artış yüzdesi ÷ 100
- Kişi başı tarım arazisi = toplam alan ÷ nüfus
Sık yapılan hatalar
- Alan ile verimi çarpmamak: Toplam üretim için ekilen alan ile birim alan verimi çarpılır; ikisi birbirine bölünmez.
- Birim dönüşümünü atlamak: Verim kilogram dekdar cinsinden verilirse toplam kilogramdır; tona çevirmek için bin ile bölünür.
- Yüzde tabanını seçmemek: Yüzde kaçını kapladığı sorusunda toplam alan tabandır; ekilen alan taban alınırsa yanlış sonuç çıkar.
- Verim ile toplam üretimi karıştırmak: Verim birim alan başına düşen miktardır, toplam üretim ise alanla çarpılmış büyüklüktür.
- Nadası verimsizlik saymak: Nadas toprağın dinlenmesini sağlar ve sonraki yılın verimini artırır; kayıp değildir.
- Ekiliş düzenini göz ardı etmek: Aynı ürünün yıllarca üst üste ekilmesi toprağı tüketir; ekiliş düzeni verimliliğin temelidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Verim sorusunda önce alan ile verimi çarp, sonra birimi dönüştür.
- Tona çevirirken bin ile böl; kilogram ile ton karıştırılmamalıdır.
- Yüzde kaçını kapladığı sorusunda taban her zaman toplam alandır.
- Sulu tarımda verim artışı yüzde olarak verilir, önce artan miktarı bul.
- Nadas oranı sorusunda ekilen alanı toplamdan çıkar.
- Aynı tarımsal ürün için verim ile toplam üretimi ayırt et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.