tyt. SınıfCoğrafya
Doğa ve İnsan, Harita Bilgisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Coğrafyanın bölümlerini ve inceleme alanlarını açıklar.
- Harita çeşitlerini ve kullanım amaçlarını bilir.
- Ölçek çeşitlerini açıklar ve uzunluk hesaplar.
- Harita okuma becerisi geliştirir.
Önemli noktalar
- Büyük ölçekli haritalar küçük alanları ayrıntılı gösterir.
- İzohipsler birbirini kesmez; kapalı eğriler tepeleri gösterir.
- Harita anahtarı (lejant) sembollerin anlamını verir.
- Gerçek uzaklık bulmak için harita uzaklığı ölçeğin paydasıyla çarpılır.
- Her 15 derecelik meridyen farkı bir saat, 1 derece 4 dakikalık zaman farkı oluşturur.
- Enlem iklim kuşağını, boylam yerel saat farkını belirler.
- Eş yükselti çizgilerinin sıklaştığı yerlerde eğim fazladır.
Formüller ve kurallar
- Harita = kuş bakışı + ölçekli çizim
- Gerçek uzunluk = harita uzunluğu × ölçek paydası
- Ölçek büyüdükçe ayrıntı artar
- İzohips = eş yükselti eğrisi
- Fiziki coğrafya + beşerî coğrafya = coğrafya
Sık yapılan hatalar
- Ölçek büyüdükçe alanın büyüdüğünü sanmak: Büyük ölçek küçük alanı ayrıntılı gösterir.
- cm'yi km'ye çevirirken sıfır sayısını karıştırmak: 100000 cm = 1 km.
- İzohipsleri yol sanmak: İzohipsler eş yükselti eğrileridir.
- Ölçeğin paydası ile gerçek uzaklığı çarpmak yerine bölmek: Gerçek uzaklık istendiğinde harita uzaklığı payda ile çarpılır; tersi yapıldığında gerçek uzaklık küçülür.
- Paralel ile meridyenin görevini karıştırmak: Paraleller iklim kuşaklarını, meridyenler saat farklarını belirler.
Hızlı tekrar ipuçları
- Ölçek sorularında birimleri cm'ye çevirip sonra km'ye dönüştür.
- Harita türünü amacına göre belirle.
- İzohips sıklığı arttıkça eğimin arttığını unutma.
- Sınavda ölçek sorularında birimleri hep kilometreye çevirip son adımda cm'ye dönmek hesap hatasını azaltır.
- Determinizm-possibilizm sorularında soru kökünde belirlemek fiili geçiyorsa determinizm, olanak sunmak geçiyorsa possibilizm işaretlenir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Doğa ve İnsan, Harita Bilgisi konusunun çözümlü sorularını çöz.