tyt. SınıfBiyoloji
Bitki Biyolojisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bitkilerin kök, gövde, yaprak, çiçek, meyve ve tohum organlarını görevleriyle eşleştirebilir.
- Bitkide su ve mineral taşınımının yolunu kökten yaprağa doğru açıklayabilir.
- Terleme olayının su kaybı ve sürdürülebilir su kullanımı açısından önemini tartışabilir.
- Stomanın yapısını ve su kaybı ile gaz alışverişi arasındaki ilişkiyi açıklayabilir.
- Çimlenme olayının aşamalarını ve çimlenme için gereken koşulları sıralayabilir.
- Bitki büyümesini etkileyen çevresel etkenleri sayısal ölçümlerle ilişkilendirebilir.
Önemli noktalar
- Kök toprağa bağlanır ve su ile mineral alır; gövde taşır, yaprak besin üretir.
- Su taşınımı kök basıncı ve terleme emme kuvvetiyle sağlanır.
- Terleme, alınan suyun büyük bölümünün kaybına yol açar ve yaprağı serinletir.
- Stoma hem su buharının çıkışını hem de gaz alışverişini düzenler.
- Çimlenme için su, uygun sıcaklık ve oksijen gereklidir.
- Meyve tohumu korur, tohum yeni bitkinin başlangıcını taşır.
- Bitki büyümesi ışık, su, sıcaklık ve toprak verimliliğinden etkilenir.
Formüller ve kurallar
- Toplam yaprak sayısı = bitki sayısı × bitki başına yaprak sayısı
- Toplam su kaybı = günlük alınan su × terleme yüzdesi (yüzde) / 100
- Kullanılabilir su = alınan su × kullanım yüzdesi (yüzde) / 100
- Toprakta tutulan su = kuru kütle × su tutma kapasitesi (yüzde) / 100
- Çimlenmeyen tohum sayısı = toplam tohum sayısı − çimlenen tohum sayısı
- Budamada kesilen yaprak = toplam yaprak × budama yüzdesi (yüzde) / 100
- Toplam stoma sayısı = yaprak alanı × birim alandaki stoma sayısı
- Toprağa düşen yaprak kütlesi = ağaç sayısı × ağaç başına yaprak sayısı × dökülme yüzdesi (yüzde) / 100
Sık yapılan hatalar
- Terleme ile buhar alışverişini karıştırmamak: Terleme, yapraklardan su buharının dışarı verilmesidir ve su kaybına yol açar. Bu olay gaz alışverişinin bir parçası olsa da su kaybı sonucu vardır.
- Su alımını terlemeyle aynı saymak: Su köklerle alınır, terleme ise kaybedilen sudur. Bu iki olay birbirinin tersidir ve aynı olayda bileşen olarak görünürler.
- Çimlenme koşullarından birini atlamak: Çimlenme için su, uygun sıcaklık ve oksijen gereklidir. Yalnızca suyun yeterli olması çimlenmeyi gerçekleştirmez.
- Meyve ile tohumu aynı yapı saymak: Meyve tohumu koruyan ve dağıtılmasını sağlayan yapıdır; tohum ise midenin içinde bulunan ve yeni bitkiye dönüşebilen yapıdır.
- Kökün görevini sınırlamak: Kök yalnızca bitkiyi yerinde tutmaz. Topraktan su ve mineral alınması, depo görevi ve bazı bitkilerde fotosentez gibi ek görevleri de vardır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Organ sorusunda önce organın işlevini yaz, sonra adını bul.
- Su akışı kökten yukarıya, organik madde akışı yapraklardan tüm bitkiye gider; yönleri karıştırma.
- Terleme su kaybıdır; terleme ile su alımını aynı olay gibi değerlendirme.
- Yüzde verilen sorularda yüzdenin hangi büyüklüğe uygulanacağını ilk işaretle.
- Stoma sorusunda su kaybı ile gaz alışverişinin birlikte düzenlendiğini hatırla.
- Çimlenme sorularında üç koşulun da gerektiğini, birinin bile yeterli olmadığını belirt.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Bitki Biyolojisi konusunun çözümlü sorularını çöz.