tyt. SınıfBiyoloji

Biyomlar — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Biyom kavramını tanımlayarak bir biyomun hangi ölçütlere göre belirlendiğini açıklayabilir.
Karasal biyomları sıcaklık ve yağış ölçütlerine göre sınıflandırabilir.
Tundra, çayır, orman ve çöl biyomlarının özelliklerini karşılaştırabilir.
Göl, nehir ve okyanus gibi su biyomlarının temel farklarını açıklayabilir.
Biyom sınırlarının keskin olmadığını ve geçiş bölgelerinin bulunduğunu gerekçesiyle tartışabilir.
Bir bölgede hangi biyomun bulunabileceğini iklim koşullarından yola çıkarak tahmin edebilir.

Biyom, büyük ölçekli bir sınıflandırmadır ve ekosistemin bir parçasını kapsar.
Karasal biyomlarda temel ölçüt sıcaklık ve yağıştır.
Bitki örtüsünün yapısı biyomun en belirgin göstergesidir.
Tundra düşük sıcaklık, çayır sınırlı yağış, çöl çok az yağış ile karakterizedir.
Su biyomları tatlı su ve deniz olarak ikiye ayrılır.
Biyom sınırları keskin değildir; aralarında geçiş bölgeleri bulunur.
İnsan faaliyetleri biyomlarda baskın türlerin bileşimini değiştirebilir.

Biyom alan kaplama payı = ağaç taçlarıyla kaplanan alan / toplam alan × 100
Dekar başına birey sayısı = toplam alan / 10 (alan metrekare cinsinden verilmişse)
Çayır kurak olmayan ay sayısı = yıldaki toplam ay sayısı − kurak dönem ay sayısı
Artış yüzdesi = (yeni değer − eski değer) / eski değer × 100
Kalan oran yüzdesi = 100 − kaybedilen payın yüzdesi
Biyokütle yoğunluğu = toplam biyokütle / ölçülen alan
Basamak enerjisi = önceki basamak enerjisi × aktarım oranı (yüzde) / 100

Biyom ile ekosisitemi aynı saymak: Biyom çok sayıda ekosistemi kapsayan geniş bir bölgedir. Ekosistem ise belirli bir alanda canlı topluluğu ile cansız çevrenin oluşturduğu sistemdir. İkisi farklı düzeyleri ifade eder.
Tundra ile çayırı sıcaklık ölçütünde karıştırmak: Tundrada sıcaklık düşük olduğu için büyüme dönemi çok kısa ve ağaçlar yetişemez. Çayırda ise sıcaklık ılımandır; fark yağış ve sıcaklık birleşiminden doğar.
Çölü yalnızca sıcaklıkla açıklamak: Çölün ayırt edici özelliği yağışın çok az ve düzensiz olmasıdır. Sıcaklık yüksek olan yerlerde de yağış bol ise çöl bulunmaz.
Tüm çöllerde ağacın hiç bulunmadığını düşünmek: Çöllerde ağaç sınırlıdır ama yine de bulunabilir. Sıralama ağaçsız, seyrek ağaçlı, yoğun ağaçlı biçiminde yapılabilir.
Biyom sınırlarını keskin kabul etmek: İki biyom arasında geçiş bölgeleri vardır ve bu bölgelerde iki biyomun türleri bir arada bulunabilir. Sınırların keskin olduğu düşüncesi yanlış seçeneklere yol açar.

Biyom sorusunda önce sıcaklığı sonra yağışı yaz; ikisinin bileşimi biyomu verir.
Bitgi örtüsü verilmişse önce örtünün yapısına bak: ağaç mı otsu mu alçak mı yüksek mi?
"Hep ağaçsız" gibi kesin ifadelerden kuşku duy; sınıflandırmalar sıralıdır.
Geçiş bölgesi sorularında iki biyomun özelliklerinin birlikte bulunabileceğini düşün.
Su biyomunda tuzluluk ayırt edici ölçüttür; derinlik ve ışık da etkilidir.
Su biyomlarında karasal biyomlardaki sıcaklık yağış çizelgesini doğrudan uygulama.