ayt. SınıfTürkçe
Paragraf ve Anlatım Teknikleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Paragrafın tanımını, bölümlerini ve metin içindeki işlevini açıklar.
- Ana düşünce ile yardımcı düşünceyi birbirinden ayırır.
- Paragrafta kullanılan anlatım tekniklerini tanır ve örnekler.
- Düşünceyi geliştirme yollarını karşılaştırarak açıklar.
- Bir paragrafın anlatım biçimini belirleyerek gerekçelendirir.
Önemli noktalar
- Paragraf bir düşünceyi bütünlük içinde anlatan en küçük yazı birimidir.
- Bir paragrafta tek bir ana düşünce bulunur; diğer cümleler onu destekler.
- Paragrafın bölümleri giriş, gelişme ve sonuçtur.
- Konu anlatılan şeyi, hakikat bilgiyi, düşünce ise yazarın yorumunu gösterir.
- Açıklama, betimleme, örnekleme, karşılaştırma, çıkarım, kanıtlama, özetleme ve sıralama anlatım teknikleridir.
- Anlatım teknikleri birbirinin yerine geçmez, gerektiğinde birlikte kullanılır.
- Makale birden çok ana düşünce içerebilir; paragrafta bu sayı birdir.
- Anlatımı bozan etken, düşüncenin cümleler arasındaki bağını kaybetmesidir.
Formüller ve kurallar
- Paragraf = giriş + gelişme + sonuç
- Ana düşünce = 1, yardımcı düşünce = birden çok
- Konu → hakikat → düşünce sırası
- Düşünce geliştirme = açıklama + örnek + karşılaştırma
- Paragraf ile makale farkı = düşünce sayısı
- Betimleme = gözlem + izlenim
- Çıkarım = verilen bilgi + sonuç
- Kanıtlama = görüş + gerekçe
Sık yapılan hatalar
- Ana düşünceyi her cümlede aramak: Paragrafta yalnızca bir ana düşünce vardır; örnek ve sayılar yardımcı düşüncedir.
- Paragrafı makale ile aynı saymak: Makale birden çok ana düşünceyi başlıklar hâlinde ele alır.
- Betimlemeyi açıklamayla karıştırmak: Betimlemede izlenim vardır, açıklamada kavram açılır.
- Çıkarımı kanıtlamayla karıştırmak: Çıkarımda verilen bilgilerden sonuca varılır, kanıtlamada görüş gerekçeyle desteklenir.
- Özetlemeyi tekrar etmek sanmak: Özetlemede ayrıntı elenir, tekrarda aynı söz dizilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Ana düşünceyi bulmak için önce paragrafın son yargısına bak.
- Anlatım tekniğini bağlaşma sözcüklerinden tanı.
- Sayı ve örnek içeren cümleleri yardımcı düşünce say.
- Şıkları okurken her şıkkı bir cümleye bağla; bağlayamıyorsan şık yanlıştır.
- Paragraf ile makale arasındaki farkı düşünce sayısına göre açıkla.
- Konu, hakikat ve düşünce kavramlarını karıştırma.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Paragraf ve Anlatım Teknikleri konusunun çözümlü sorularını çöz.