ayt. SınıfTarih
Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin Dış Politikası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Soğuk Savaşın iki kutuplu yapısını ve Türkiye'nin bu düzendeki yerini açıklar.
- Türkiye'nin NATO ve Varşova Paktı ilişkisini karşılaştırır.
- Truman Doktrini, Marshall Planı ve ikili antlaşmaların sonuçlarını yorumlar.
- Kıbrıs dosyasının Türk dış politikasını nasıl belirlediğini analiz eder.
- Türkiye'nin çok yönlü dış politika ilkesini örneklerle değerlendirir.
Önemli noktalar
- İki kutuplu düzende ABD'nin öncülüğünde NATO, Sovyetler Birliği'nin öncülüğünde Varşova Paktı kurulmuştur.
- Türkiye 18 Şubat 1952'de NATO'ya üye olmuş, Varşova Paktı'na katılmamıştır.
- Türkiye ile ABD arasında 4 Temmuz 1947'de Dostluk ve Yardım Antlaşması imzalanmıştır.
- Türkiye, Birleşmiş Milletler'de ilk kez 1955'te Kıbrıs konusunda Sovyetler Birliği'nin vetosuyla karşılaşmıştır.
- Türkiye 1963'te Andrey Gromyko'nun Ankara ziyaretiyle Sovyetler Birliği ile ilişkilerini canlandırmıştır.
- Kıbrıs dosyası Türkiye'nin dış politikasını Soğuk Savaş boyunca en çok etkileyen başlıktır.
- Türkiye'nin temel dış politika ilkesi çok yönlülüktür: hem Batı ittifakı hem Doğu ve İslam ülkeleriyle bağ korunmuştur.
- Soğuk Savaş 1 Temmuz 1991'de Varşova Paktı'nın tasfiyesiyle fiilen sona ermiştir.
Formüller ve kurallar
- Soğuk Savaş = 1947-1991
- Truman Doktrini = 12 Mart 1947
- NATO kuruluşu = 4 Nisan 1949
- Türkiye'nin NATO'ya katılımı = 18 Şubat 1952
- Varşova Paktı = 14 Mayıs 1955
- Zürih ve Londra Mutabakatları = 1959
- Kıbrıs harekâtı = 20 Temmuz 1974
- İstanbul Antlaşması = 12 Eylül 1975
Sık yapılan hatalar
- NATO kuruluş yılı ile Türkiye'nin katılım yılını karıştırmak: NATO 1949'da kuruldu, Türkiye 1952'de üye oldu.
- Türkiye'nin Varşova Paktı'na katıldığını sanmak: Türkiye bu kuruluşta yer almamıştır.
- Bağdat Paktı ile Varşova Paktı'nı aynı kuruluş sanmak: Bağdat Paktı Türkiye'nin girişimiyle kurulan bölgesel platformdur.
- Sovyetler Birliği ile ilişkilerin 1947'den itibaren tamamen kesildiğini düşünmek: 1963'teki Gromyko ziyareti bu ilişkileri canlandırmıştır.
- Soğuk Savaşın 1945'te bittiğini sanmak: Soğuk Savaş 1947'de başlar, 1991'de sona erer.
Hızlı tekrar ipuçları
- İtifak kuruluş yıllarını (1949 ve 1955) tek bir zaman çizelgesine yaz.
- Türkiye'nin antlaşmalarını konularına göre gruplayarak çalış.
- Kıbrıs dosyasının tarihlerini ayrı bir şeritte tut.
- Kişi sorularında önce ziyaret edenin ülkesini, sonra makamını, en son yılı bul.
- Karışık şıklı sorularda Türkiye'nin tutumunu esas al: NATO tarafında, Varşova Paktı dışında.
- Soru kökünde 'sebep mi sonuç mu' ayrımını yap; ikisi birbirine karıştırılır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin Dış Politikası konusunun çözümlü sorularını çöz.