ayt. SınıfTarih
Atatürk Dönemi'ndeki İç Siyasi Gelişmeler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Saltanatın neden kaldırıldığını ve kararın hangi organca alındığını açıklar.
- Halifeliğin siyasi işlevinin nasıl sona erdiğini tarihleriyle birlikte izah eder.
- Cumhuriyetin ilanının devletin şekli bakımından neyi değiştirdiğini karşılaştırır.
- Cumhuriyet döneminde kurulan siyasi partileri kuruluş amaçlarına göre değerlendirir.
- İç siyasi gelişmeler ile Cumhuriyet ilanı arasındaki bağı çözümler.
Önemli noktalar
- Saltanatın kaldırılması 1 Kasım 1922'de, Cumhuriyetin ilanı 29 Ekim 1923'te gerçekleşmiştir.
- Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924 tarihinde gerçekleşmiştir; bu tarih Cumhuriyetin ilanından sonradır.
- Cumhuriyet Halk Fırkası 9 Şubat 1923'te kurulmuş, 1935'te Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır.
- İlk Cumhurbaşkan Mustafa Kemal Atatürk, ilk Cumhuriyet hükümetini kuran kişi İsmet İnönü olmuştur.
- Cumhuriyet Halk Fırkasının kurucuları arasında Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak yer alır.
- Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1922'de, Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930'da kurulmuş ve kısa sürede sona ermiştir.
- Cumhuriyetin ilanı saltanat düzenini kaldırmaktan farklıdır; biri makamı, diğeri devletin şeklini belirlemiştir.
Formüller ve kurallar
- Saltanatın kaldırılması: 1 Kasım 1922
- Cumhuriyetin ilanı: 29 Ekim 1923
- Halifeliğin kaldırılması: 3 Mart 1924
- Cumhuriyet Halk Fırkası: 9 Şubat 1923
- Cumhuriyet Halk Partisi adını aldı: 1935
- Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: 1922 | Serbest Cumhuriyet Fırkası: 1930
- İlk Cumhurbaşkan: Mustafa Kemal Atatürk | İlk Başbakan: İsmet İnönü
Sık yapılan hatalar
- Saltanatın kaldırıldığı tarihi 29 Ekim 1923 sanmak: Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırılmıştır; Cumhuriyet ise 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.
- Halifeliğin 1 Kasım 1922'de kaldırıldığını düşünmek: Halifeliğin kaldırılması, saltanatın kaldırılmasından sonra 3 Mart 1924'te gerçekleşmiştir.
- Cumhuriyetin ilanıyla saltanatın aynı anda kaldırıldığını söylemek: Aralarında bir yılı aşkın süre vardır; iki karar farklı tarihlerde alınmıştır.
- Cumhuriyet Halk Fırkasının kuruluş yılını 1935 sanmak: 1935, partinin adını Cumhuriyet Halk Partisi olarak değiştirdiği yıldır; kuruluş 9 Şubat 1923'tedir.
- Parti denemelerinin hepsinin uzun ömürlü olduğunu varsaymak: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası kısa sürede sona ermiştir.
- Kişi sorularında yalnız soyadı yazmak: Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü adları tam yazılmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tarihleri bir zaman çizelgesine yerleştir: 1 Kasım 1922, 9 Şubat 1923, 29 Ekim 1923, 3 Mart 1924.
- Saltanatın kaldırılması bir makamın, Cumhuriyetin ilanı ise devletin şeklinin değişmesi olduğunu ayır.
- Halifelik ile ilgili sorularda niteliği sorgula: halife saltanat makamı sayılıyordu.
- Parti sorularında kuruluş yılı ile ad değişikliği yılını birbirinden ayır.
- Kişi sorularında unvan değil tam ad yaz: Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak.
- Karar tarihi ile sonucun ortaya çıkma tarihi farklı olabilir; bu ayrıma dikkat et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Atatürk Dönemi'ndeki İç Siyasi Gelişmeler konusunun çözümlü sorularını çöz.