ayt. SınıfSosyoloji
Kültür ve Toplumsallaşma — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kültürün öğelerini açıklar.
- Norm ve değer kavramlarını ayırt eder.
- Toplumsallaşma sürecini açıklar.
- Kültürel değişimi yorumlar.
Önemli noktalar
- Kültür öğrenilir ve paylaşılır.
- Sosyalleşme yaşam boyu sürer.
- Kültürel farklılıklara saygı önemlidir.
- Kültürün dört temel özelliği vardır: öğrenilir, paylaşılan, değişkendir ve bütünlük sağlar.
- Normun yaptırımı toplumsal, ahlaki ya da hukuki olabilir; hukuk kuralları devlet gücüyle desteklenen normlardır.
- Toplumsallaşmanın en kalıcı ve ilk ajanı ailedir; okul ise kazanım ve başarı değerlerini öğretir.
Formüller ve kurallar
- Kültür = maddi + manevi birikim
- Norm = davranış kuralı
- Değer = önem verilen ilke
- Toplumsallaşma araçları: aile, okul, medya
- Etnosentrizm = kendi kültürünü ölçüt alma
Sık yapılan hatalar
- Norm ile değeri karıştırmak: Norm kural, değer ilkedir.
- Toplumsallaşmayı çocuklukla sınırlamak: Yaşam boyudur.
- Etnosentrizmi kültürleşme sanmak: Farklı kavramlardır.
- Kültür ile doğuştan geleni karıştırmak: Kültür öğrenilir ve paylaşıldığı için kalıtsal davranışlar kültürel sayılmaz.
- Yöneylemi asimilasyon sanmak: Yöneylemde kültür benimsenir ama kaynak kültür kaybolmaz; asimilasyonda ise çözülür.
- Yaptırımı yalnızca ceza olarak görmek: Toplumsal yaptırım kınamak ve dışlamak, ahlaki yaptırım ise vicdan azabı biçiminde de ortaya çıkar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kültür öğelerini maddi-manevi olarak ayır.
- Toplumsallaşma araçlarını örneklendir.
- Kültürel kavramları tablolaştır.
- Kültürel değişim sorularında önce yönü belirle: karşılıklı mı, tek yönlü mü, tamamıyla yutma mı?
- Etnosentrizm ile kültürel göreceliği aynı cümlede karşılaştır; ikisi de sık çıkan karşıt şıklardır.
- Ajan sorularında yaş sırasına bak: birincil ajan aile, ikincil ajan okul ve iş yeridir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Kültür ve Toplumsallaşma konusunun çözümlü sorularını çöz.