ayt. SınıfPsikoloji
Psikolojik Araştırma Yöntemleri ve Etik – Uygulama ve Değerlendirme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Öğrendiği kavramları senaryo üzerinde uygular.
- Yöntem, değişken ve etik sorularını adım adım çözer.
- Sık yapılan hataları fark edip düzeltir.
- Değerlendirme sorularıyla kazanımını ölçer.
Önemli noktalar
- Deneysel yöntemde müdahale ve kontrol grubu bulunur.
- Plasebo beklenti etkisini ayıklar.
- Güvenir ama geçersiz ölçüm mümkündür.
- Rastgele olmayan örneklem yanlılık üretir.
- Etik kurul onayı ağır deneyler için zorunludur.
Formüller ve kurallar
- Yöntem: betimsel (nedir), korelasyonel (ilişki), deneysel (etki)
- Bağımsız = uygulanan, bağımlı = ölçülen, kontrol = sabit
- Geçerlik = doğru ölçme; güvenirlik = tutarlı ölçme
- Örneklem → evren genellemesi
- Etik sıra: bilgilendirme → onam → gizlilik → zarar vermeme
- Korelasyon ≠ nedensellik
Sık yapılan hatalar
- Korelasyondan nedensellik çıkarmak: Birlikte değişen iki şey, birinin diğerinin nedeni olduğunu kanıtlamaz.
- Değişkenleri ters tanımlamak: Ölçülen sonuç değil, uygulanan etken bağımsız değişkendir.
- Güvenirliği geçerlik sanmak: Tutarlı ölçüm, doğru ölçüm anlamına gelmez.
- Etikte niyeti yeterli görmek: Açık bilgilendirme ve geçerli onam olmadan katılım sağlanamaz.
- Örneklemin rastgeleliğini sorgulamamak: Seçilmiş küçük grup evreni temsil etmeyebilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yöntem sorusunda tek kriter ara: müdahaleyi kim yapıyor?
- Plasebo görünce "beklenti etkisi kontrolü" diye düşün.
- Geçerlik-güvenirlik ikilisini "doğru / tutarlı" diye eşleştir.
- Etik sorularda seçenekleri sıraya diz, ilk adım her zaman bilgilendirme olmalı.
- Senaryolu sorularda önce bağımsız-bağımlı değişkeni işaretle, şıklara sonra bak.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Psikolojik Araştırma Yöntemleri ve Etik – Uygulama ve Değerlendirme konusunun çözümlü sorularını çöz.