ayt. SınıfKimya
Organik Kimya — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Organik bileşikleri fonksiyonel gruplarına göre sınıflandırır.
- Hidrokarbonların genel formüllerini ve özelliklerini belirler.
- İzomer türlerini ayırt eder.
- Temel organik tepkimeleri denklemiyle yazar.
- Verilen formülden madde adını, verilen addan formülü çıkarır.
Önemli noktalar
- Alkanlar doymuş, alken ve alkinler doymamış bileşiklerdir.
- Fonksiyonel grup bileşiğin kimyasal özelliklerini belirler.
- Bir mol çift bağ, bir mol hidrojen alarak doymuş hâle gelir.
- Esterleşme tepkimesinde katalizör olarak yoğun sülfürik asit kullanılır.
- İzomerler aynı molar kütleye sahip olsa da farklı maddelerdir.
- sp³ dörtli, sp² üçgen düzlemsel, sp doğrusal geometri verir.
Formüller ve kurallar
- Alkan: C_nH_(2n+2)
- Alken: C_nH_(2n)
- Alkin: C_nH_(2n−2)
- Alkol: −OH
- Karboksilik asit: −COOH
- Esterleşme: alkol + karboksilik asit → ester + su
- Tam yanma: C_nH_(2n+2) + O₂ → CO₂ + H₂O
- İzomer: aynı kapalı formül, farklı yapı
Sık yapılan hatalar
- Alkan ile alken formülünü karıştırmak: Alkan C_nH_(2n+2), alken C_nH_(2n)'dir; hidrojen farkı iki birimdir ve doymamışlığı gösterir.
- Fonksiyonel grubu yalnız ezberleyip sınıfı karıştırmak: −OH alkol, −COOH karboksilik asittir; −CHO ile −CO− aldehit ve ketonu ayırır.
- İzomerleri aynı bileşik sanmak: Aynı formül farklı bağ sırası demektir ve maddelerin özellikleri farklıdır.
- Esterleşmede katalizörü unutmak: Tepkime yoğun sülfürik asit varlığında ilerler; katalizör olmazsa hız çok düşüktür.
- Yanma denkleminde oksijeni eksik yazmak: Tam yanmada tüm karbon CO₂, tüm hidrojen H₂O olur; kısmi yanma farklı ürün verir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Formül verilmişse 2n + 2 ile karşılaştır: fark 0 alkan, 2 alken, 4 alkin demektir; tek adımda sınıf belirlenir.
- Soruda fonksiyonel grup sembolü görür görmez sınıf adını şıklarda ara, çoğu zaman cevap o satırdadır.
- İzomer sorularında dallanmayı karbon sayısına göre sırayla çiz, tekrar eden yapıları birleştirmeden say.
- Yanma sorularında katsayıları son adımda dene; karbon ve hidrojen önce CO₂ ve H₂O'ya eşlenir.
- Hibridizasyon sorularında çift ve üçlü bağ sayısına bak: bir çift bağ sp², bir üçlü bağ sp demektir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Organik Kimya konusunun çözümlü sorularını çöz.