ayt. SınıfKimya

Alifatik Hidrokarbonların Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Alifatik hidrokarbonların fiziksel özelliklerini açıklar.
Çözünürlüğün molekülün polaritesiyle ilişkisini yorumlar.
Erime ve kaynama noktalarını etkileyen etkenleri karşılaştırır.
Alkanların tam ve eksik yanmasını yorumlar.
Katılma işlemini açıklar ve endüstriyel amaçlarıyla ilişkilendirir.
Verilen fiziksel ve kimyasal özelliklerden yararlanarak hidrokarbon türünü yorumlar.

Alkanlar apolar moleküllerdir; suyla hidrojen bağı kuramadıkları için pratikte çözünmezler.
Aynı homolog sırada karbon sayısı arttıkça erime ve kaynama noktaları düzenli olarak yükselir.
Aynı molekül formülünde dallanmamış alkanın kaynama noktası, dallanmış izomerinden yüksektir.
Alkanların yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçüktür; bu yüzden su yüzeyinde yüzerler.
Tam yanma karbondioksit ve su verir; oksijen yetersizken karbon monoksit ve is oluşur.
Katılma büyük moleküllü hidrokarbonları parçalar, molekül ağırlığını ve kaynama noktasını düşürür.
Termal katılma endotermiktir; katalitik katılmada zeolit türü katalizörler kullanılır.
Metan, etan, propan ve bütan oda sıcaklığında gaz; pentan ile on yedi karbonlu alkanlar sıvıdır.

Alkan: CₙH₂ₙ₊₂ · Alken: CₙH₂ₙ · Alkin: CₙH₂ₙ₋₂
Tam yanma: CₙH₂ₙ₊₂ + (3n + 1) / 2 O₂ → n CO₂ + (n + 1) H₂O
Aynı homolog sırada e.n.k. ve k.n. artar; aynı formülde dallanma arttıkça k.n. düşer
Katılma: büyük alkan → kısa zincirli alkan + alken (ısı veya zeolit)
Alkanlar apolar: suda çözünmez, yoğunluk < 1 g·cm⁻³
Metanın altı ve üst patlama sınırı: hacimce %5 ile %15 arası
Oktan ölçeği: izooktan (2,2,4-trimetilpentan) = 100, n-heptan = 0
T(K) = t(°C) + 273

Alkanların kutuplu çözücülerde çözündüğünü sanmak: Alkanlar apolar moleküllerdir; apolar çözücülerde çözünür, suda çözünmez.
Kaynama noktasını hep artan karbon sayısıyla açıklamak: Aynı molekül formülünde dallanmış izomerin kaynama noktası daha düşüktür.
Yüzmeyi çözünmeye bağlamak: Alkanlar suda çözünmez; su yüzeyinde yüzmeleri yoğunluklarının sudan küçük olmasındandır.
Katılmanın molekül zincirini uzattığını düşünmek: Katılma büyük molekülleri daha küçük parçalara ayırır, molekül ağırlığını düşürür.
Eksik yanmanın ürününü karbondioksit sanmak: Oksijen yetersizken karbon monoksit ve is oluşur.
Termal katılmanın ekzotermik olduğunu düşünmek: C–C bağları kırıldığı için termal katılma endotermiktir.

Alkan, alken ve alkin formül kartlarını ezberlemeden önce n sayısını deneme ile doğrula.
Kaynama noktası sorularında önce karbon sayısını, sonra dallanmayı sor.
Verilen kaynama noktaları arasında en büyük farkı hesaplamak sorunun yarısını çözer.
Tam ve eksik yanma ürünlerini ayrı bir tablo hâlinde tut.
Katılma ile hafriyatı ayırt et: biri parçalar, diğeri yeniden düzenler.
Erime noktasındaki paralaksı bil; erime noktasını tek başına molekül büyüklüğü sanma.