ayt. SınıfKimya
Gazlar ve Çözeltiler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Temel gaz yasalarını uygular ve ideal gaz denklemiyle hesaplama yapar.
- Karışım gazlarında kısmi basıncı belirler.
- Molarite, molalite ve kütlece yüzde derişimlerini birbirine çevirir.
- Koligatif özelliklerle kaynama ve donma noktalarını hesaplar.
- Çözünürlüğü etkileyen faktörleri açıklar.
Önemli noktalar
- Gaz yasalarında sıcaklık daima Kelvin cinsinden alınır: T(K) = t(°C) + 273.
- Molarite çözelti hacmine, molalite çözücü kütlesine dayanır.
- Seyreltmede çözünenin molası değişmez, yalnız derişim düşer.
- Koligatif özellikler çözünenin türüne değil tanecik sayısına bağlıdır.
- Elektrolit çözeltilerde van 't Hoff faktörü tanecik sayısını artırır.
- Bir gazın sıvıdaki çözünürlüğü basınçla doğru, sıcaklıkla ters orantılıdır.
Formüller ve kurallar
- Boyle: P₁ V₁ = P₂ V₂ (T sabit)
- Charles: V₁ / T₁ = V₂ / T₂ (P sabit)
- İdeal gaz denklemi: P V = n R T
- R = 0,082 L·atm / (mol·K)
- Molarite: M = mol / L
- Seyreltme: M₁ V₁ = M₂ V₂
- Kısmi basınç: P₁ = (n₁ / n_toplam) · P_toplam
- Donma noktası düşmesi: ΔT = i · m · K_f
Sık yapılan hatalar
- Sıcaklığı Celsius ile hesaplamak: Gaz yasaları ve ideal gaz denklemi yalnız Kelvin cinsinden geçerlidir; 273 eklemeyi unutmak sonucu ciddi biçimde saptırır.
- Molarite ile molaliteyi karıştırmak: Molaritenin paydası litre çözelti, molalitenin paydası kilogram çözücüdür.
- Seyreltmede molün değiştiğini sanmak: Seyreltmede yalnız su eklenir, çözünen molası aynı kalır; bu yüzden M₁V₁ = M₂V₂ geçerlidir.
- Elektrolit çözeltilerde i katsayısını atlamak: NaCl iki iyon verir; i = 1 alınırsa ΔT ve π değerleri yarısına iner.
- Basınç arttıkça gaz çözünürlüğünün azaldığını sanmak: Henry yasasına göre basınç arttıkça bir gazın sıvıdaki çözünürlüğü artar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Gaz sorusunda önce hangi büyüklüğün sabit olduğunu yaz; sabit büyüklük doğru yasayı doğrudan seçtirir.
- 0 °C ve 1 atm'de 1 mol gazın 22,4 L olduğunu hatırlamak, ideal gaz hesaplarında hız denetimi sağlar.
- Sıcaklığı Kelvin'e çevirip çevrilemediğini şıklardan kontrol et; Celsius'la çıkan sonuçlar çoğunlukla listede yoktur.
- Seyreltme sorularında alınan çözeltinin molünü yazıp seyreltilen hacme bölmek en kısa yoldur.
- Koligatif sorularda çözünenin elektrolit olup olmadığına önce karar ver; i katsayısı tuzakların merkezindedir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Gazlar ve Çözeltiler konusunun çözümlü sorularını çöz.