ayt. SınıfKimya
Modern Atom Teorisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dört kuantum sayısını tanımlar ve orbital türlerini belirler.
- Aufbau, Pauli ve Hund kurallarına göre elektron dizilimi yazar.
- Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik eğilimlerini yorumlar.
- Bağ türlerini elektronegatiflik farkına göre sınıflandırır.
- VSEPR kuramına göre molekül geometrisini ve bağ açılarını tahmin eder.
Önemli noktalar
- Aufbau sırası 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d biçimindedir; 4s, 3d'den önce dolar.
- İyon oluştururken elektron önce 4s kabuğundan ayrılır, d kabuğu korunur.
- Hund kuralı gereği eş enerjili orbitaller önce tek tek doldurulur.
- İyonlaşma enerjisi ikinci adımda her zaman daha büyüktür çünkü iyon pozitiftir.
- Elektronegatiflik farkı büyükse iyonik, küçükse kovalent bağ oluşur.
- Serbest elektron çiftleri bağ çiftlerinden daha fazla yer kaplar ve açıyı daraltır.
Formüller ve kurallar
- Seviyedeki en fazla elektron: 2n²
- s orbitali: l = 0, p orbitali: l = 1, d orbitali: l = 2, f orbitali: l = 3
- Bir orbitalde en fazla 2 elektron (zıt spinli)
- Atom yarıçapı: periyotta azalır, grupta artar
- İyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik: sağa ve yukarıya doğru artar
- Yonik bağ: elektronegatiflik farkı yaklaşık 1,7 ve üzeri
- Toplam bağ çifti = bağlı atom sayısı (merkez atom için)
Sık yapılan hatalar
- Aufbau sırasında 3d ile 4s'yi karıştırmak: Elektron önce 4s kabuğuna girer, ancak iyonlaşırken önce 4s kabuğu boşaltılır.
- Pauli ilkesini yalnızca iki elektron olarak hatırlamak: Esas kural, iki elektronun zıt spinli olmasıdır; aynı spinli iki elektron kabul edilmez.
- Hund kuralını uygulamayıp orbitalleri hemen eşleştirmek: Eş enerjili orbitaller önce tek tek doldurulur, aksi hâlde enerji yükselir.
- Periyodik eğilimleri ters yönde bilmek: Atom yarıçapı sağa doğru azalır; elektronegatiflik ve iyonlaşma enerjisi ise artar.
- Yonik bağ ile kovalent bağın sınırını karıştırmak: Elektronegatiflik farkının 1,7 civarında olduğu sınır bölgeleri sınavın sık kullandığı alandır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dizilim yazarken kabukları ayrı ayrı değil inert gaz çekirdeğiyle [Ar] biçiminde yazmak yazım hatasını azaltır.
- Periyodik sorularda en soldaki ve en sağdaki elementi karşılaştır, aradaki elemeyle sonucu iki şıka indir.
- Molekül geometrisi için bağ sayısını ve serbest çift sayısını ayrı yaz; geometri bu ikisinden anında çıkar.
- İyonlaşma enerjisi sorularında soygaz her zaman adaydır; seçeneklerde varsa önce kontrol et.
- Soru 3d ile 4s sırasını soruyorsa doldurma ile iyonlaşma ayrımını kontrol et; tuzak tam olarak buradadır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Modern Atom Teorisi konusunun çözümlü sorularını çöz.