Sık Yapılan Hatalar
- Simile'ı metaphor saymak: as... as ya da like varsa simile, yoksa metaphor'dur.
- Hyperbole ile understatement'i karıştırmak: Hyperbole büyütür, understatement küçülterek küçümser.
- Söz sanatını şiirin dışındaki bilgiyle seçmek: Cevap dizedeki dilbilgisel yapıdan ve anlamdan çıkarılır.
Uyak Türleri
Uyak ses benzerliğine göre çeşitlenir:
- Full rhyme — vurgulu ve vurgusuz sesler birlikte eşleşir (day / way).
- Half rhyme — yalnız vurgulu ses eşleşir (light / night).
- Eye rhyme — yazılışı benzemekle birlikte sesi benzemez (come / some).
Ses Tekrar Türleri
- Alliteration — baş ses tekrarları (wild, windy).
- Assonance — iç ses tekrarları (sail / rain).
- Consonance — son ses tekrarları (bitter / little).
- Onomatopoeia — sesi taklit eden sözcük (buzz, clink).
Bu dört kavram sınavda ayırt edilmesı istenen biçimde sorulur; baş ses alliteration, iç ses assonance, son ses consonance ile eşleşir.
Dize Türleri
Uzun dize (long line) birden çok olay öğesi barındırır ve yavaş ilerler. Kısa dize (short line) vurgu yaratır, duraklamayı ve gerilimi belirginleştirir. Kısa dizelerin art arda gelmesi tempo yavaşlatır ve düşünceye ağırlık verir.
Ne Öğreneceğiz
Şiirde ölçü, kafiye, uyak, söz sanatları ve şiirsel analiz Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Söz sanatlarını tanımlar ve örneklerle açıklar.
- Kafiye ve ölçü kavramlarını ayırt eder.
- Bir dizedeki söz sanatını tespit eder.
- Bir dizedeki sanatı tanımlar ve dize ile şiirin genel teması arasında bağ kurar.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Line dize, stanza bent, rhyme uyak anlamına gelir.
- Simile'de like ve as gibi benzetme edatı bulunur.
- Metaphor'de benzetme edatı yoktur.
- Personification cansız varlıklara insan özelliği verir.
- Hyperbole büyütür, understatement küçülterek anlatır.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Classify: 'Her laughter rang like crystal in the empty hall.'
- The word 'like' is present.
- A comparison word signals a simile.
- Therefore it is a simile.
Sonuç/cevap: It is a simile because it uses 'like'.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: A poem describes a city that never sleeps, with neon lights and constant noise. What theme is suggested?
- The images all point to constant activity.
- Images of light and noise build a single impression.
- The suggested theme is the restless pace of urban life.
Sonuç/cevap: It suggests the fast, restless and impersonal pace of city life.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Example 1: Simile or metaphor konusunun adımları:
- The word 'like' is present.
- A comparison word signals a simile.
- Therefore it is a simile.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Line dize, stanza bent, rhyme uyak anlam | Line dize, stanza bent, rhyme uyak anlamına gelir. |
| Simile'de like ve as gibi benzetme edatı | Simile'de like ve as gibi benzetme edatı bulunur. |
| Metaphor'de benzetme edatı yoktur. | Metaphor'de benzetme edatı yoktur. |
| Personification cansız varlıklara insan | Personification cansız varlıklara insan özelliği verir. |
| Hyperbole büyütür, understatement küçült | Hyperbole büyütür, understatement küçülterek anlatır. |
Kendini Dene
Soru: Write six sentences, each using a different figure of speech (simile, metaphor, personification, hyperbole, understatement, oxymoron). Name the device in brackets after each sentence and explain its effect on the reader in a few words.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Altı cümlenin yazılması 3 puan; altı farklı söz sanatının doğru kullanılması her biri 1 puan (6 puan); her cümlenin parantez içinde doğru etiketlenmesi 3 puan; okur üzerindeki etkinin kısa açıklanması 3 puan.