Yönü de belirtilen büyüklüklere vektör, yalnız büyüklüğü ile yazılan büyüklüklere skaler denir. Kuvvet, yer değiştirme, hız, ivme ve elektrik alan vektördür; kütle, süre, sıcaklık, iş ve enerji skalerdir. Bir vektörü dik iki eksende bileşenlerine ayırmak, tek boyutta çözülemeyecek kadar karmaşık görünen kuvvet problemlerini iki bağımsız denkleme dönüştürür. Referans ekseni ile arasındaki açısı θ olan bir vektör için A_x = A cosθ ve A_y = A sinθ yazılır; bileşenler işaretlidir, ikinci bölgede x bileşeni negatiftir. Geri dönüş için A = √(A_x² + A_y²) ve tanθ = A_y/A_x kullanılır. Aynı noktaya…
Vektörler, Kuvvet ve Hareket Kazanımları
Vektörleri bileşenlerine ayırır ve dik kuvvetlerin bileşkesini hesaplar.
Serbest cisim diyagramı çizerek sistemin net kuvvetini belirler.
Newton yasalarını sürtünmeli ve eğik düzlem problemlerinde uygular.
Sabit ivmeli hareket denklemlerinden uygun olanı seçerek problemi çözer.
Sınav tipi kuvvet-hareket sorularında çözüm yöntemini ve kısayolu belirler.
Örnek Sorular ve Çözümleri
Örnek Soru 1 kolay
Dik iki ayrı doğrultuda etkiyen 5 N ve 12 N büyüklüğündeki kuvvetlerin bileşkesi kaç N'dır?
A) 13 N
B) 17 N
C) 7 N
D) 60 N
Doğru cevap: A) 13 N
Dik kuvvetlerde bileşke Pisagor bağıntısıyla bulunur: R = √(5² + 12²) = √(25 + 144) = √169 = 13 N.
Örnek Soru 2 orta
Sürtünmesiz bir eğik düzlemde ağırlığın yüzeye dik bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) mg sinθ
B) mg tanθ
C) mg cosθ
D) mg
Doğru cevap: C) mg cosθ
Yüzeye dik eksende denge yazıldığında N − mg cosθ = 0 elde edilir, dolayısıyla normal kuvvet mg cosθ'dır.
Örnek Soru 3 zor
1000 kg kütleli bir otomobil 15 m/s hızla giderken frenle 3 saniyede duruyorsa ortalama fren kuvveti kaç N'dur?
A) 5000 N
B) 1500 N
C) 333 N
D) 30000 N
Doğru cevap: A) 5000 N
İvme büyüklüğü a = Δv/t = 15/3 = 5 m/s² olduğundan F = m · a = 1000 · 5 = 5000 N'dir.
Bu sayfa Vektörler, Kuvvet ve Hareket konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.