ayt. SınıfFelsefe

Aydınlanma, Alman İdealizmi ve Çağdaş Felsefe — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Aydınlanmanın temel ilkelerini açıklar ve aydınlanmayı bir dönem düşüncesi olarak yorumlar.
Alman İdealizmi'nin Fichte, Schelling ve Hegel arasındaki ayrımını karşılaştırır.
Hegel'de tinin üç aşamasını ve diyalektik hareketi yorumlar.
19. yüzyıl düşünürlerinin aydınlanma ve idealizme yöneltilen eleştirilerini değerlendirir.
Mantıkçılık ile Kıta felsefesi arasındaki ayrımı ve çağdaş eleştirel kuramların sorunlarını açıklar.

Aydınlanma tek bir okul değil, 17. ve 18. yüzyılı kapsayan düşünce akımıdır; temel ilkesi aklın özgürleştirici gücüdür.
Kant aydınlanmayı bir çağrı sayar; özgürleşme, bireyin kendi aklını kullanma cesaretini göstermesiyle olur, engel tembelliktir.
Aydınlanma dine karşı değildir; akılla çelişmeyen alanı geçerli sayan yaklaşıma mirasiyel ilke denir.
Alman İdealizmi'nin kurucuları Fichte, Schelling ve Hegel'dir; ortak varsayımları bilginin temelinde özne eyleminin bulunmasıdır.
Hegel'de tinin üç aşaması aile, sivil toplum ve devlettir; gelişim kendi içindeki çelişkilerin aşılmasıyla olur.
19. yüzyıl düşünürleri aydınlanma ve idealizmi eleştirir: Comte pozitivizmi, Schopenhauer iradeyi, Nietzsche değerleri, Kierkegaard dinin akıla indirgenmesini, Marx üretim ilişkilerini temele alır.
Çağdaş felsefede Mantıkçılık ve Kıta felsefesi ayrımı belirginleşir; eleştirel kuram iktidar ile söylemin birlikte işleyişini inceler.
Kant'ın düşünce özgürlüğü sınırlıdır; sınır, başkalarının da aynı özgürlüğe sahip olmasıdır.

Aydınlanma: akıl + özgürlük → özgürleşme (kendi ışığını yakma)
Dört temel ilke: akılcılık · eleştirel düşünce · özgürlük · insanlığa saygı
Mirasiyel ilke: akılla çelişmeyen inanç geçerli, çelişen inanç geçersizdir
Kant: bilgi = duyu malzemesi (sonradan öğrenilen) + akıl biçimi (deneyden önce)
Fichte: ben = kendini koyan eylem; Schelling: doğa = aklın görünüşü, mutlak = ikisinin birliği
Hegel: aile → sivil toplum → devlet (tinin üç halkası)
Diyalektik: karşıtlar birbirini aşarak bütünleşir, çelişki çözülür
Çağdaş ayrım: Mantıkçılık (dil-mantık) ↔ Kıta felsefesi (varlık-anlam)

Aydınlanmayı yalnızca Kant'ın felsefesi sanmak: Aydınlanma bir dönem ve düşünce akımıdır; Kant bu akımı eleştirel felsefeyle tamamlayan bir düşünürdür.
Alman İdealizmi'nde yalnızca Hegel'i saymak: Fichte ve Schelling bu geleneğin kurucularındandır; hareketin adı idealizmdir.
Diyalektiği basit bir karşı düşünce sanmak: Diyalektik, karşıtları aşarak bir bütünleşmeye götüren hareketin adıdır.
Nietzsche'nin sürü etiği eleştirisini ahlakın tamamını reddetmek saymak: Bu eleştiri, geleneksel değerlerin dayandığı ölçütlerin sorgulanmasıdır.
Mantıkçılık ile Kıta felsefesini aynı gelenek sanmak: Mantıkçılık dil ve mantıktan, Kıta felsefesi varlık ve anlamdan yola çıkar.
Büyük öncülden küçük sonuca geçişi hatalı saymak: Bu geçiş geçerli bir akıl akışıdır; sağlam olup olmaması ise ayrıca incelenir.

Aydınlanmanın dört ilkesini akılcılık, eleştirel düşünce, özgürlük ve insanlığa saygı olarak ezberle.
Alman İdealizmi'ni Fichte (ben), Schelling (mutlak), Hegel (tin ve diyalektik) üçlüsüyle çalış.
Hegel'de tinin üç halkasını aile, sivil toplum ve devlet sırasıyla ezberle; tablo soruları bu sırayı sorar.
19. yüzyıl düşünürlerini, idealizme yönelttikleri itiraz üzerinden eşleştir; Marx üretim ilişkileri, Nietzsche değerler, Kierkegaard dinin akıla indirgenmesi.
Mantık sorularında önce öncül sayısını ve önceki ifadeyi belirle, sonra önerme türünü adlandır.
Çapraz çürütmede karşı argümanın sonucunun ilk argümanın önermesini olumsuzladığını kontrol et.