ayt. SınıfFelsefe

Ahlak Felsefesi ve Özgürlük — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Ahlaki yargılar normatif, olgusal yargılar betimleyicidir.
Özgürlük ve sorumluluk birbirini gerektirir.
Farklı yaklaşımlar iyinin ölçütünü farklı belirler.
Ahlaki yargılar normatif, olgusal yargılar ise betimleyicidir.
Özgürlük ile sorumluluk birbirini gerektirir; sorumsuzluk özgürlüğü anlamsız kılar.
Hedonizm hazza, eudaimonizm erdeme dayalı mutluluğa, faydacılık ise faydaya dayanır.
Kant'a göre insan her koşulda araç değil amaç olarak görülmelidir.
İndeterminizm eylemlerin her zaman önceden belirlenmediğini, seçimin özgür iradeye dayandığını savunur.

Hedonizm = haz
Eudaimonizm = mutluluk
Ödev ahlakı = Kant
Faydacılık = en çok fayda
Determinizm = nedensellik
Hedonizm: en yüksek iyi hazdır; Epikuros kısa ve uzun hazzı ayırır.
Eudaimonizm: en yüksek iyi, erdemli eylemlerle oluşan mutluluktur (Aristoteles).
Ödev ahlakı: eylemin değeri niyetindedir; iyi niyet ve ödev yeterlidir (Kant).
Faydacılık: doğru eylem en çok kişiye en çok faydayı sağlayan eylemdir (Bentham, Mill).
Determinizm: her olayın yeterli bir nedeni vardır; sorumluluk nedenle birlikte düşünülür.

Hedonizm ile eudaimonizmi karıştırmak: Haz ve mutluluk farklıdır.
Determinizmi özgürlüğü yok saymak sanmak: Yorumları vardır.
Ahlaki yargıyı olgusal sanmak: Normatif yargıdır.
Haz ile mutluluğu eşitlemek: Hedonizm anlık ve bedenen haza, eudaimonizm erdemli yaşamın ürünü olan sürekli mutluluğa dayanır.
Faydacılığı bencilce yorumlamak: Faydacılığın ölçütü kişinin kendi faydası değil, mümkün olan en çok kişinin toplam faydasıdır.
Determinizmin sorumluluğu tamamen kaldırdığını sanmak: Uyumcu görüşe göre nedenle belirlenen eylem de sorumlulukla bağdaşabilir.
Ahlaki yargıyı olgusal sanmak: Bu eylem yanlıştır ifadesi buyurgandır; oysa hava soğuktur yalnızca durumu betimler.

Yaklaşım-filozof-kavram tablosu yap.
Özgürlük-sorumluluk ilişkisini örnekle açıkla.
Normatif-olgu yargısı ayrımını öğren.
Yaklaşımı görür görmez iyinin ölçütünü sor: haz mı, mutluluk mı, fayda mı, ödev mi?
Normatif ile olgusal yargıyı ayır: buyurgan mı, yoksa yalnızca durum mu bildiriyor?
Özgürlük-sorumluluk sorularında karşılıklılık ilkesini hatırla: ikisi birlikte artar.
Ödev ahlakı sorularında sonuca değil niyete bak; faydacılık sorularında ise tam tersini yap.